Work

Ülkü Tamer’i̇n Alleben Öyküleri̇’nde Meslekler, Taşra Kültürü Ve Kolekti̇f Hafiza

Year: 2025
Type: article
Abstract: Taşra kültürü bağlamında Ülkü Tamer’in Alleben Öyküleri’ne (1991) odaklanan bu çalışma, eserde yer alan meslekleri Maurice Halbwachs’ın kolektif hafıza kuramı çerçevesinde incelemektedir. Mesleklerin yalnızca ekonomik faaliyetleri değil; aynı zamanda sosyal ilişkileri, kültürel pratikleri ve taşra dinamiklerini yansıttığı savından hareket edilmiştir. Öykülerde tespit edilen mesleklerin toplumsal gerçeklikle ilişkisini ortaya koymak amacıyla Uluslararası Standart Meslek Sınıflaması’ndan (ISCO) yararlanılmıştır. Ardından, öykülerin anlatı zamanı ile yazılış dönemi birlikte değerlendirilerek bu mesleklerin çizdiği Gaziantep panoramasının şehrin tarihî meslek yapılanmasıyla ne ölçüde örtüştüğü tartışılmıştır. Meslek temsilleri karakter inşası, sosyal çevre bağlantıları ve yerel kültürün aktarımı bağlamında ele alınmıştır. Kişilerin mesleklerinin betimleniş biçimleri, bu kimliklerin şehir kültürüne yansımaları ve Tamer’in meslekleri hem öykü kişileri arasındaki ilişkileri kurmak hem de Gaziantep’in tarihini somutlaştırmak için nasıl araçsallaştırdığı üzerinde durulmuştur. Mesleklerin anlatı içinde çoğu zaman geçmişe yapılan göndermeler, anımsamalar ya da popüler kültür referansları aracılığıyla dolaylı biçimde sunulması, Halbwachs’ın kolektif hafıza kuramı doğrultusunda değerlendirilmiştir. Özellikle esnaflık, el zanaatları, sahne sanatları, basın-yayın ve hizmet sektörüne ait meslekler etrafında kurgulanan öykülerin kolektif hafıza yanında otobiyografik ve tarihî hafızayı nasıl içerdiği gösterilmiştir. Sonuç olarak Alleben Öyküleri’nde mesleklerin yalnızca ekonomik uğraşlar değil; aynı zamanda taşra kültürünü yapılandıran, kolektif hafızayı şekillendiren ve kuşaklar arasında sürdürülmesini mümkün kılan anlatı öğeleri olarak konumlandığı vurgulanmıştır.
Language: Turkish
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7117571606
FWCI:
Cites: 20
Cited by:
Related to: 9