Year: 2025
Type: article
Abstract: Kelime olarak banyo, sıcak ve yunak gibi pek çok anlama gelen hamam, yıkanma kültürünün mekânsal ifadesi olarak antik çağdan günümüze değişim ve gelişim göstererek ulaşmıştır. Türkiye sınırları içerisinde milattan önce farklı uygarlıklara ait hamam kalıntılarına rastlanmakla birlikte antik Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde inşa edilen hamamlara ait kalıntılar ve yapılar bulunmaktadır. Osmanlı Dönemi’nde daha çok cami cemaatinin kullanımı ve vakıflara gelir getirmesi amacıyla inşa edilerek sayıca artan hamam yapısı; köprü, sarnıç ve çeşme gibi dönemin diğer önemli su yapılarındandır. Pek çok Anadolu kentinde olduğu gibi Afyon’da da ilçeler ve kent merkezinde Osmanlı Dönemi’ne ait tarihi bir hamam bulunmaktadır. Afyon kent merkezinde tamamı Osmanlı Dönemi’nde inşa edilmiş toplam 6 adet hamam bulunmakta olup bu araştırma bahsi geçen 6 adet hamama ilişkin tipolojik bir değerlendirme çalışmasıdır. Bu hamamlar Milet (Gavur) Hamamı, Dabak Hamam, Yeni Hamam, Kadı Hamamı, İmaret (Gedik Ahmet Paşa) Hamamı ve Alaca Hamam’dır. Mimarlık alanında, tarihsel süreçte inşa edilmiş mimari yapı veya mimari elemanların arşivlenmesini ve envanter çalışmasını yapmayı sağlayan tipoloji yönteminin kullanıldığı bu çalışmada hamamlar; konum, plan şeması, mimari elemanlar ve yapısal elemanlar olarak 4 başlıkla incelenmiştir. Bu başlıklar kendi içinde alt başlıklara ayrılarak tablolar aracılığıyla hamamlara ait mimari özellikler aktarılmıştır. Sonuç olarak ise bu hamamlar değerlendirilmiş, benzerlik ve farklılıkları tespit edilmiş ve literatüre katkı sağlanmıştır.
Authors: Yasemin Şen, Hicran Hanım Halaç
Institutions: Afyon Kocatepe University, Eskisehir Technical University
Language: Turkish
Subfield: Archeology (arts and humanities)
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W7117653322