Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Ergen ve Yetişkinlerin Psikolojik Özelliklerinin İncelenmesi (Kırgızistan Örneği)
Year: 2026
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Bu çalışmanın amacı, Kırgızistan’da yaşayan ergen ve yetişkinler arasında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu görülme düzeylerini belirlemektir. Araştırmada betimsel nitelikle tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kırgızistan – Türkiye Manas Üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Örneklemini ise, yine aynı üniversitede öğrenim gören ve gönüllü olarak ölçeği dolduracak öğrenler oluşturmuştur. Günay ve arkadaşları tarafından geliştirien (2005) “Erişkinlerde dikkat eksikliği hiperaktivite ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde parametrik testlerden ikili değişkenler arasındaki farkların belirlenmesinde Bağımsız T-testi, ikiden fazla değişkenler arasındaki farkların belirlenmesinde Tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi (p<.05) olarak alınmıştır. Araştırmanın bulgularına göre dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun semtomları çocukluk döneminde başlanmasına rağmen ergenler ve yetişkinlerde de devam ettiği için yaşam kalitesini düşürdüğü görülmüştür. Ergen ve yetişkinlerinler dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu cinsiyet değişkinine göre ölçeğin geneli ve bütün boyutlarında anlamlı bir farklılık göstermemektedir, buna göre ergen ve yetişkinler ölçeğin geneli ve bütün boyutlardaki özellikler açısından birbirlerine yakın düzeyde kendilerini değerlendirdikleri söylenebilir. Alkol-madde kullanan deneklerin DEHBnın semtomlarının yükselmesine etken olduğu görülmüştür. Kardeş sayısının dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu üzerindeki etkisi karmaşık bir konudur ve tam olarak belirlenmiş bir yanıtı yoktur. Araştırmada dikkat eksikliği alt boyutundaki anlamlı farklılık çocukluk döneminde psikiyatrik başvurusu olanlar lehine çıkmıştır.
Authors: Mehmet Arif Özerbaş, Ayturgan Kasymalieva
Institution: Kyrgyz-Türkish Manas Üniversity
Subfield: Psychiatry and Mental health
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7124680760