Travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık ve ruminasyonun aracı rolünün incelenmesi
Year: 2025
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Bu çalışma, travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme (TSB) arasındaki ilişkide psikolojik sağlamlık ve ruminasyonun aracı rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, zorlu yaşam olayına maruz kalan 18 yaş üstü 407 yetişkin katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Travmatik stresin olumsuz etkilerini anlamak, travma sonrası büyümenin mekanizmalarını keşfetmek ve bu süreçte psikolojik sağlamlık ile ruminasyonun etkilerini değerlendirmek amaçlanmıştır. Araştırmada, veri toplama araçları olarak Travmatik Yaşantı Tarama Listesi, Olayların Etkisi Ölçeği, Olaylarla İlişkili Ruminasyon Envanteri, Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği Kısa Formu ve Travma Sonrası Büyüme Envanteri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, travma sonrası stres belirtileri (TSSB), travma sonrası büyüme (TSB) ve psikolojik sağlamlık ile ruminasyonun cinsiyete ilişkin özelliklere göre farklılaşma durumunu incelemek için Bağımsız Gruplar t-testi, değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson Momentler Korelasyon Analizi uygulanmıştır. Ruminasyon ve psikolojik sağlamlığın aracı rolünü incelemek amacıyla SPSS Process Macro eklentisinin 4.2 versiyonu kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında çıkan bulgulara göre TSSB belirtilerinin kadın katılımcılarda erkek katılımcılara göre daha fazla görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca ruminasyon ve travma sonrası büyüme düzeylerinin kadın katılımcılarda daha fazla olduğu saptanmıştır. Bulunan sonuçlara göre TSSB belirtileri ile psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönde bir ilişki bulunurken bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı çıkmaması psikolojik sağlamlığın TSSB belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkiye aracılık etmediğini göstermiştir. Ancak, TSS belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide ruminasyonun kısmi aracı rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır. Araştırmanın sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.
Author: Okan, İlayda
Language: Turkish
Subfield: Clinical Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7126774420