Sosyokültürel Uyumun İletişim Perspektifinden Analizi: İstanbul ve Gaziantep’teki Suriyeli Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir İnceleme
Year: 2025
Type: article
Abstract: Göç yalnızca demografik bir hareketlilikten ibaret değildir; aynı zamanda toplumsal yapıları derinden etkileyen, kültürel etkileşimleri arttıran ve çok boyutlu sonuçlar doğuran dinamik bir süreçtir. Göç hareketleri, göç eden bireyler ile ev sahibi toplum arasında bir iletişim ve etkileşim alanı yaratarak toplumsal dengeleri değiştirmektedir. Bu bağlamda, göç sürecinin özellikle sosyokültürel boyutlarının ve süreçte iletişimin oynadığı rolün derinlemesine incelenmesi gerekmektedir. Yaşanan etkileşimler, bireyler ve toplumlar üzerinde çeşitli dönüşümler meydana getirirken, literatürde “kültürleşme kavramı” ile açıklanan bir süreci başlatmaktadır. Kültürleşme süreci, göç eden bireylerin sosyokültürel uyumlarını şekillendiren çok yönlü bir olgu olup, bu sürecin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi büyük ölçüde etkili iletişim mekanizmalarının varlığına bağlıdır. Göç eden bireylerin ev sahibi toplumla kurdukları iletişim biçimleri, sosyokültürel uyum sürecini hızlandıran ya da zorlaştıran temel faktörlerden biri olarak öne çıkmaktadır. Dolayısıyla, iletişim yalnızca bir araç değil, aynı zamanda göç sürecinde sosyokültürel uyumun gerçekleşmesini sağlayan temel dinamiklerden biridir. Bu çalışma, kültürleşme sürecinde sosyokültürel uyumun sağlanmasında iletişimin kritik rolünü ve bu sürecin bölgesel farklılıklarla nasıl şekillendiğini iletişim perspektifinden ele almaktadır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi doğrultusunda ve yorumlayıcı fenomenolojik desen çerçevesinde yapılandırılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Gaziantep ve İstanbul’da öğrenim gören ve bu şehirlerde ikamet eden Suriyeli üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Katılımcılara, rastlantısal olmayan örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme tekniğiyle ulaşılmış; araştırmaya toplamda 45 kişi katılmıştır (Gaziantep: 25, İstanbul: 20). Çalışma kapsamında, Türkiye’ye göç ederek gelen Suriyeli üniversite öğrencilerinin farklı bölgelerdeki iletişim pratikleri incelenmiş, bu bağlamda yaşanılan bölgenin göç eden bireylerin ev sahibi toplumla kurdukları iletişim süreçleri üzerindeki belirleyici etkileri analiz edilmiştir. Bulgular, sosyokültürel uyumun gerçekleşmesinde hem bireyler ve gruplararası iletişimin hem de göç edilen bölgenin yapısal ve kültürel özelliklerinin belirleyici unsurlar olduğunu ortaya koymaktadır.
DOI: 10.21547/jss.1630536
Authors: Hüsna Yılmaz, Betül Önay Doğan
Institution: Istanbul University
Language: Turkish
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W4412495771