Year: 2025
Type: article
Abstract: W artykule scharakteryzowano połączenia wyrazowe mające źródło w realnych sytuacjach i zdarzeniach związanych z kategorią szaleństwa. Omówione zostały frazeologizmy o genezie przeważnie nieczytelnej już dla współczesnego użytkownika polszczyzny, np. statek szaleńców/głupców; ktoś bredzi/plecie jak Piekarski na mękach; ktoś położył się/kładzie się Rejtanem czy umieścić/wylądować u czubków. Nie każdy wie, że statki szaleńców naprawdę istniały w dawnych wiekach. Rzadko kto dzisiaj pamięta o nieobliczalnej naturze szlachcica Michała Piekarskiego i posła Tadeusza Rejtana. Mało który z mówiących potrafi wyjaśnić, dlaczego wariatów potocznie nazywamy czubkami. W tekście uwagę poświęcono również konstrukcjom z nazwami własnymi – miejscowościami, w których działają szpitale dla osób chorych psychicznie, np. trafić do Lublińca, kandydat do Tworek. Wszystkie opisane frazeologizmy stanowią ciekawy dokument kulturowy, będący zapisem różnych form obłędu w minionych czasach.
Author: Agnieszka Piela
Institution: University of Silesia in Katowice
Language: Polish
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7130646107
