Opinions and assessments of secondary school students and teachers about the law and justice course : an example of the Sultanbeyli district
Year: 2022
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Bu araştırmada Hukuk ve Adalet dersi ile alakalı öğrenci ve öğretmenlerinin görüş ve değerlendirmelerinin nasıl ve ne şekilde olduğunu anlamaya yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Özellikle son 20 yıl içerisinde çok fazla göç alması ve buna bağlı çocuk yaş grubu nüfusun fazla olması gibi nedenlerden dolayı da araştırma sahası olarak Sultanbeyli ilçesinde yer alan ortaokullar seçilmiştir. Bu kapsamda araştırmacı tarafından öğrencilere yönelik Hukuk ve Adalet Dersinin İçeriği ve Yapısı Anketi (İYA) ile Hukuk ve Adalet Dersinin Teorik Bilgi ve Kazanım Anketi (TBKA) geliştirilmiştir. Her iki anket uzman görüşleri doğrultusunda Kapsam Geçerlilik İndeksi (KGİ) aşamalarından geçirilerek anketlere ait Hukuk ve Adalet dersi algısı, Hukuk ve Adalet dersine ilişkin uygulama ve davranış, Hukuk ve Adalet dersinin içeriğine ilişkin tutum, Hukuk ve Adalet dersine ilişkin teorik bilgi ve Hukuk ve Adalet dersinin yapısı ve işlenişi hakkında tutumları alt boyutları geliştirilmiştir. Söz konusu alt boyutlar cinsiyet, okul türü, sınıf, aylık gelir, anne eğitim, baba eğitim, göç nedeni, ders kaynağı değişkenleri açısından incelenmiştir. Öğrencilere anket yargıları içerisinde tam olarak ifade edemedikleri durumlar için de açık uçlu sorular da yöneltilmiş ve bu çerçevede nitel veriler elde edilmiştir. Öğretmenlerden de yarı-yapılandırılmış görüşme formu soruları ile Hukuk ve Adalet dersi ile ilgili görüş ve değerlendirmeleri elde edilmiştir. Nitel verilerin analizi aşamasında NVivo programından yararlanılmış ve betimsel yöntemle tematik kodlar oluşturularak kategorize edilmiştir. Daha sonra karma analiz yöntemi kapsamında nitel ve nicel veriler birlikte kullanılmış ve sonuçlar kısmında birleştirilmiştir. Nicel analiz verileri deneysel olmayan betimsel ilişkisel araştırma modeli ile desenlenmiştir. Nicel analiz verilerinde SPSS 26 programından yararlanılarak frekans, yüzde, ortalama, standart sapma, t-Testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Nicel analiz sonuçlarına göre öğrencilerin; Hukuk ve Adalet dersine ve hukuka yönelik algıları ile cinsiyet, aile aylık gelir düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyi, aile göç durumu ve göç nedeni ve ders kaynağı değişkeni değişkenleri arasındaki farkın anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın öğrencilerin Hukuk ve Adalet dersine ve hukuka yönelik algıları ile okul türü değişkenleri ve sınıf düzeyi değişkenleri arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin, Hukuk ve Adalet dersine ilişkin uygulama ve davranış düzeyleri ile okul türü değişkenleri, sınıf düzeyi değişkenleri, baba eğitim düzeyi ve aile göç durumu ve göç nedeni değişkenleri arasındaki farkın anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın öğrencilerin Hukuk ve Adalet dersine ilişkin uygulama ve davranış düzeyleri ile cinsiyet değişkenleri, aile gelir düzeyi değişkenleri, anne eğitim değişkeni ve ders kaynağı değişkenleri arasında anlamlı fark olduğu tespit edilmiştir. Nitel ve nicel analiz sonuçlarının karşılaştırmasına göre; öğretmenler, öğrencilerin Hukuk ve Adalet dersini seçmelerinde hukuk sistemini ve hukuki terimleri anlamak istemeleri, hukuk ve devlet ilişkisi hakkında bilgi sahibi olmak istemeleri, güncel hukuki sorunları ve adaletsizlikler hakkında yorum yapabilecek kadar hukuki bilgiye sahip olmak istemelerinin etkili olduğunu belirtmiştir. Öğretmenler ve öğrenciler Hukuk ve Adalet dersinin haftada iki saat olması gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler Hukuk ve Adalet ders kitabındaki soruların anlaşılırlık düzeyinin öğrenci seviyesine uygunluğu ile ilgili olarak düzeyin öğrenciler için gayet uygun, açık ve anlaşılır olduğunu belirtmiştir. Öğrenciler de ders kitabındaki ya da e-kitaptaki bilgilerin açık, sade ve anlaşılır bir dille yazılmış olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenler, Hukuk ve Adalet dersi işlenirken öğrencilerin zorlandığı ya da açıklayamadığı konular ile ilgili olarak yarıya yakını öğrencilerin açıklayamadığı herhangi bir konunun olmadığını belirtmişlerdir. Öğrencilerin de yarı yarıya yakını da Hukuk ve Adalet dersinde anlamını bilmediği çok kelime bulunmakta şeklinde değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Öğretmenler Hukuk ve Adalet dersinin sonunda öğrencilerin özsaygı ve hak arayışlarına etkisi konusunda öğrencilerin özsaygı ve hak arayışlarında olumlu yönde gelişmeler yaşandığını, öğrencilerde hak ihlali durumunda neler yapacakları ile ilgili farkındalık ve beceri oluştuğunu ve öğrencilerin çevrelerine karşı daha adil ve duyarlı hareket etmeye başladıklarını belirtmişlerdir. Öğrenciler de haklarının çiğnendiğinde mahkemelerin işe yaradığını bildiklerini ve Hukuk ve Adalet dersini aldıktan sonra arkadaşlarının ve çevresindekilerin haklarına saygı duymaya başladıklarını ayrıca tüm insanların hiçbir ayrım gözetmeksizin eşit ve özgür yaşama hakkına sahip olduklarını savunmaya başladıklarını belirtmişlerdir. Genel olarak ele alındığında Hukuk ve Adalet dersinin öğrenci ve öğretmenler tarafından benimsenen ve kabul edilen bir ders olduğu ve öğrencilerin de bu ders sayesinde hukuki yollardan hak arama ve sorumluklarını bilme ile ilgili öğrenmeye yatkın oldukları anlaşılmaktadır.
Author: Öngören, Hakan
Institution: Marmara University
Language: Turkish
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7131920902