Work

Hidrotermal yöntem ile sentezlenmiş kitosan-polivinil alkol adsorban boncukları ile sabit yataklı kolonda CR (VI) adsorpsiyonu

Year: 2023
Type: dissertation
Abstract: Endüstriyel atıkların deşarjı nedeniyle su kaynaklarının kirlenmesi, önemli bir çevre sorunudur. Endüstriyel atık sularda fazla miktarda ağır metal iyonları ve organik kirleticiler bulunması insan sağlığını ve çevreyi tehlikeye atabilir. Sulu çözeltilerde bulunan ağır metallerin uzaklaştırılması için kimyasal çöktürme, iyon değişimi, filtrasyon, membran teknolojileri, oksidasyon-indirgeme işlemi, diyaliz, elektrodiyaliz ve elektrolitik ekstraksiyon dahil olmak üzere çeşitli yöntemler geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Cr (VI), endüstriyel atıksularda yaygın olarak bulunan ağır metallerden biri olup, insan ve diğer canlılara zararlı, kanserojen ve toksik bir kirleticidir. Bu nedenle atıksulardan krom giderimi için verimliliği yüksek yöntemlerin ve/ veya etkin giderim sağlayan malzemelerin geliştirilmesi önem taşımaktadır. Bu tez kapsamında atıksulardan krom gideriminde kullanılmak üzere düşük maliyetli, uygulama kolaylığı sağlayan ve çevre dostu bir adsorban yapı geliştirilmesi hedeflenmiş ve yapının giderim performansı sabit yataklı sürekli adsorpsiyon kolonunda kullanılarak uygun modeller çerçevesinde incelenmiştir. Atık sudan yüksek verim ile ağır metal giderimi sağlayabilen doğal polimerler arasında kitosan, toksik olmaması, biyolojik olarak parçalanabilirliği, geniş doğal kaynağı ve biyoaktif özellikleri sayesinde adsorban olarak oldukça iyi bir seçenektir. Kitosan içerdiği -NH2 ve -OH fonksiyonel grupları sayesinde modifiye edilebilir bir yapıdadır. Modifikasyon neticesinde, hidrofilik özellik, mekanik mukavemet ve yapısal kararlılık gibi özellikleri uyarlanabilmektedir. Modifikasyon için kullanılabilecek en önemli polimerlerden biri toksik olmaması, kolay bulunabilirliği ve düşük maliyeti sayesinde polivinil alkoldür. Kitosan polivinil alkol karışım polimerlerinin asidik ortamdaki çözünürlüğü adğır metal adsorpsiyonunda değerlendirilmesini kıstlamaktadır. Bu amaçla uygulanan Çapraz bağlama reaksiyonları yapının aktif –OH ve –NH2 grupları üzerinden gerçekleştiğinden adsorpsiyon kapasitesini düşürür. Ancak yüksek basınç ve sıcaklıkta yürütülen hidrotermal yöntemin fiziksel çapraz bağlama sağladığı ve adsorpsiyon kapasitesini artırma yönünde etki ettiği önceki çalışmalarla ispatlanmıştır. Bu çalışmada 140 ˚C, 12 saat koşullarında gerçekleştirilen hidrotermal yöntem ile çapraz bağlanmış kitosan/ polivinil alkol boncukları sabit yataklı kolonda dolgu malzemesi olarak kullanılmış ve sürekli koşullarda Cr (VI) giderimi gerçekleştirilmiştir. Yatak yüksekliği, başlangıç konsantrasyonu, akış hızı gibi çeşitli parametreler 2,5-7,5 ml/ dk, 20-60 ppm ve 2-6 cm aralıklarında değiştirilerek, adsorpsiyon kapasitesi hesaplanmıştır. Uygulanan sürekli adsorpsiyon sonucunda elde edilen veri seti kullanılarak kırılım eğrileri çizilmiş ve Yoon Nelson, Adams Bohart, Thomas, BDST (Bed Depth Service Time) modellerine uygunluğu araştırılmıştır. Model katsayıları doğrusal olmayan regresyon analizi ile belirlenmiştir. Polivinil alkol (PVA) ve kitosandan (CS) oluşan, kompozit hidrojel boncuklarının, yüzey alanları ve gözeneklilikleri azot adsorpsiyonu (BET) analizi ile belirlenmiştir. Yüzey özellikleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile görselleştirilmiş, adsorbanın fonksiyonel gruplarını karakterize etmek için Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca SEM-EDX analizi ile elemental bileşim tayini yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda, H-CS/ PVA adsorbentinin sürekli koşullar altında da çalıştığı kanıtlanmış ve 15,53 mg/ g adsorpsiyon kapasitesine ulaşılmıştır. Minimum giderim %23,12 olarak tespit edilirken, maksimum giderim %64,2'ye kadar ulaşmıştır. Çalışılan modeler arasında, Yoon-Nelson modeli sürekli sistemde H-CS/ PVA üzerine Cr (VI) adsorpsiyonunun açıklanması için en tutarlı model olarak seçilmiştir. Bütün bu vargılar, CS/ PVA boncuklarının çapraz bağlanması için hidrotermal işlemin kullanımını haklı çıkarmaktadır.
Language: Turkish
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7131956344
Cites: 55
Cited by:
Related to: 10