Gastroenterite bağlı akut böbrek yetmezliği gelişen hastalarda moleküler gastrointestinal tanı paneli ile etken dağılımının incelenmesi
Year: 2025
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: GİRİŞ: Akut gastroenterit, erişkinlerdemorbidite ve mortaliteye yol açabilen yaygın bir klinik tablodur. Son yıllardageliştirilen moleküler mültipleks polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) panelleri,etkenlerin hızlı ve güvenilir şekilde saptanmasına olanak sağlamaktadır. Akutböbrek yetmezliği (ABY) ise gastroenterit seyrinde görülebilecek önemli birkomplikasyondur. Bu çalışmanın amacı, moleküler gastrointestinal panellerleetken saptanan erişkin gastroenterit olgularında ABY gelişiminde rol oynayanklinik ve laboratuvar risk faktörlerini incelemektir. YÖNTEM: 2020–2025 yılları arasındahastanemize başvuran ve moleküler PZR panel testi (FilmArray veya QIAstat-Dx)çalışılan erişkin hastaların verileri retrospektif olarak incelendi. Hastalarındemografik özellikleri, komorbiditeleri, laboratuvar parametreleri, kültürsonuçları ve ABY gelişimi kaydedildi. ABY tanısı Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) kriterlerine göre konuldu. BULGULAR: Çalışmaya 164 hasta dahil edildi.Hastaların %44,5’inde (n=73) ABY gelişti. ABY gelişen grubun ortanca yaşı 61(IQR: 48,5–69), gelişmeyen grubun ise 46 (IQR: 35–63) olup yaş farkı anlamlıydı(p=0.001). ABY ile en güçlü ilişkili komorbiditeler kronik böbrek yetmezliği (p=0.001)ve solid organ maligniteleri (p=0.003) olarak bulundu. İshal sıklığı 5-10/günolanlarda ABY gelişme oranı anlamlı olarak yüksekti (p=0.006). Salmonellaspp. (p=0.005) ve Clostridioides difficile (p=0.047) enfeksiyonlarıABY gelişimiyle anlamlı ilişki gösterdi. Lojistik regresyon analizinde yaş ≥65(aOR=3.72; p=0.001), solid organ malignitesi (aOR=2.82; p=0.043), Salmonellaenfeksiyonu (aOR=5.79; p=0.001) ve 5-10/gün ishal (aOR=3.87; p=0.004) bağımsızrisk faktörleri olarak belirlendi. ABY gelişen grupta hemoglobin ve trombositdüzeyleri anlamlı olarak daha düşük, CRP, üre, BUN ve kreatinin değerlerianlamlı olarak daha yüksek bulundu. SONUÇ: Moleküler gastrointestinalpanellerin kullanımı, etkenlerin hızlı ve doğru şekilde saptanmasına olanaktanımış, özellikle Salmonella spp. ve C. difficileenfeksiyonlarının ABY gelişimiyle yakın ilişkili olduğunu göstermiştir. İleriyaş, solid organ malignitesi, KBY varlığı ve yüksek ishal sıklığı ABY içinbaşlıca risk faktörleri olarak öne çıkmıştır. Gastroenterit tanısıyla başvuranve bu risk faktörlerini taşıyan hastalarda böbrek fonksiyonlarının yakındanizlenmesi, erken tanı ve uygun tedavi açısından önemlidir.
Source: Kocaeli Üniversitesi - AVESİS
Author: MELİH BERKAY ESGİN
Institution: Kocaeli Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Infectious Diseases
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Keywords: acute gastroenteritis, acute kidney injury, pathogen detection, risk factors, chronic kidney disease, solid organ malignancies, Salmonella, Clostridium difficile, diarrhea frequency, adults, FilmArray, KDIGO criteria, electrolyte imbalance, sepsis, length of hospital stay, cost-effectiveness
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7132010552
