Year: 2021
Type: dissertation
Abstract: Amaç:In vitro koşullarda senesens (hücre yaşlanması) uyarılmış Pax4 ve MafA pozitifsıçan pankreatik adacık mezenkimal kök hücrelerin (MafA+/Pax4+PA-MKH) kullanılmasıyla geliştirilen organoid modelinde mitokondri hasarınınincelenmesi bu tez çalışmasında amaçlanmıştır. Yöntem:Invitro koşullarda MafA+/Pax4+ PA-MKH ’ler için üç farklıhücre yaşlanma modeli (konjugatif yaşlanma, replikatif yaşlanma ve oksidatifyaşlanma) kullanılarak hücrelerde senesens fenotipini en iyi geliştiren modeluygulanmıştır. Hücreler matrijel içerisine gömülerekbaşarılı bir şekilde pankreas adacık organoidleri geliştirilmiştir. Organoidmodelindeki hücreler pankreatik adacık hücrelerine farklılaştırılarak alfa-,beta-, delta- ve polipeptit hücre belirteçleri sitokimya, immün floresan, genekspresyonu ve ELISA yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Model sonrasıhücrelerdeki mitokondri sayıları ve mitokondri hasarının belirlenebilmesi için MitoTracker ve TMRMboyamaları gerçekleştirilmiştir. Bulgular:Hücre proliferasyonundaki azalma ve beta-galaktosidaz aktivitesindeki artışagöre konjugatif yaşlanma modelinin kök hücreler için en uygun model olduğubelirlenmiştir. Organoid yaşlılık modeli yaşlandırma süreci sonrasında MafA+/Pax4+PA-MKH ’leri kullanılarak geliştirilmiştir. Senesens fenotipinin organoidlerdevalidasyonu ve endokrin hücre farklılaşmasının uyarılması sonrasında organoidmodeli ile 2-boyutlu kültürü karşılaştırılmış ve insülin gen ekspresyonu vehücre dışına sekresyonunda artış gözlemlenmiştir. Dithizone boyaması sonucundaorganoidler pozitif boyanarak pankreas adacık karakterinde olduğu görülmüştür.Glut2 ve Glukokinaz gibi beta hücrelerinin glukoz taşıma mekanizmasının önemlimolekülleri incelenmiş ve yaşlılık organoid modelinde daha zayıf ifadeedildikleri gözlemlenmiştir. Organoid yaşlanma modelinde ise kontrole göreinsülin salınımı gibi beta hücre belirteçlerinde de azalma olduğugözlemlenmiştir. Organoid kültürlerinde senesens fenotipinin devam ettiği vekontrolle karşılaştırıldığında organoid modelinde mitokondri hasarının dahayüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Kök hücre için konjugatif yaşlandırmanın yaşlandırmamodelleri içerisinde en iyisinin olduğu ve ileri kültür aşamalarında bufenotipin değişmediği gösterilmiştir. MafA+/Pax4+PA-MKH ’lerinden pankreas adacık organoidlerigeliştirilmiş ve adacık hücre belirteçlerini ifade ettiği belirlenmiştir.Organoid kültürlerinde senesens hücrelerinin terminal farklılaşmaya daha hızlıgitmesinin yanında insülini daha az salgıladığı, mitokondri membran potansiyelinin bozulduğuve hücrelerde oksidatif stresin arttığı gözlemlenmiştir. Yaşlılık fenotipigösteren organoidlerin tip 2 diyabetin erken dönemindeki süreçlerindegözlemlenen belirteçleri taşıdığı belirlenmiştir. Erişkin kök hücrelerkullanılarak pankreas adacık organoidleri bu çalışmada geliştirilmiş olup bumodelin kullanılmasıyla tip 2 diyabetin erken dönemindeki süreçlerin daha iyianlaşılması sağlanabilir.
Source: Kocaeli Üniversitesi - AVESİS
Author: Deren ARSLAN
Institution: Kocaeli Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Endocrinology, Diabetes and Metabolism
Field: Medicine
Domain: Health Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7132242711
