Amin asetillenme reaksiyonunun ve fosfoinositid-3-kinaz (PI3K) enziminin kovalent inhibisyonunun atomistik simülasyonları
Year: 2022
Type: dissertation
Abstract: Yeni ilaç arayışı için, hedeflendirilmiş kovalent inhibitörler büyük umut vaadeder. Geleneksel tersinir inhibitörlere göre, genişletilmiş alıkonma süresi ve arttırılmış potansiyele sahip olması gibi birçok avantaj sunarlar. Kinaz inhibitörleri, hedeflendirilmiş kovalent inhibitörlerin en yaygın örneğidir. Fosfoinositid-3-kinaz enzimi, onkolojide önemli ilaç hedefidir, çünkü bu enzim, büyüme kontrolü, metabolizma ve translasyon başlatma gibi çeşitli hücre fonksiyonlarının sinyal yolları üzerinde yer alır. Lisin kalıntıları, hedeflendirilmiş kovalent inhibitörler için bir alternatif olarak ilgi çekmektedir. Son zamanlarda, ilk seçici ve tersinir olmayan, ester elektrofilik grubuna sahip, Lys779 kalıntısına hedeflendirilerek fosfoinositid-3-kinaz enzimini kovalent olarak inaktive eden inhibitörler raporlanmıştır. Bu tezin asıl amacı,söz konusu enzimin, ester inhibitörleri ile kovalent inhibisyon mekanizmasını açıklığa kavuşturmak ve daha iyi aktiviteye sahip yeni inhibitörlerin gelecekteki tasarımına yardımcı olmaktır. Öncelikle, metilamin ile metil, fenil ve p-NO2 fenil asetat arasında sulu ortamda gerçekleşen model reaksiyon için ab initio ve yoğunluk fonksiyonel teorisi hesaplamaları yapılmıştır. Aynı model daha sonra, “ikili-seviye” hibrit QM/ MM moleküler dinamik simulasyonları ile incelendi. “Düşük seviye” seçeneği olarak PM3/ TIP3P ile şemsiye örnekleme QM/ MM simülasyonu aracılığıyla örnekleme yapıldı. Elde edilen yapılar, kuantum mekanik bölgesinin “yüksek seviye” M062X/ 6-311+G(d,p) teori seviyesi pertürbatif düzeltmeleri için kullanıldı ve düzeltilmiş serbest enerji profilleri elde edildi. Sonuçlar, birinci basamakta zwiteriyonik tetrahedral arayapının oluştuğunu göstermiştir. Daha sonraki basamakta ise, yeterince elektrofilik olan esterler için (mesela p-NO2 fenil asetat), zwiteriyonik yapının iyon çifti olarak ayrıştığı ve ardından beklenen ürünlerin oluşumuna neden olan proton transferinin takip ettiği gözlemlenmiştir. Ardından, enzim ortamının mekanizmaya olan etkisini araştırmak için, benzer hesapsal yöntemler enzim için de kullanılmıştır. Önce MD simülasyonları ile enzimin aktif bölge modeli oluşturuldu. Ardından, M062X/ 6-31+G(d,p):PM6 teori seviyesinde ONIOM QM:QM yaklaşımı uygulanarak aktif bölgede gerçekleşen olası reaksiyon mekanizmaları incelendi. Bu hesaplamalar ile, model sistemden elde edilen reaksiyon mekanizmalarının enzim ortamında da gerçekleşip gerçekleşmediği araştırıldı. Daha sonra, elde edilen bilgiler ışığında, model sistem için saptanan “ikili-seviye” dinamik QM/ MM protokolünün aynısı enzim içeren sistem için de uygulandı. Böylece, inhibitörün p-NO2 fenil asetat türevinin, enzimde gerçekleştirdiği kovalent inhibisyona ait serbest enerji profili elde edildi. Hesaplanan reaksiyon bariyeri, varolan deneysel kinetik bulgular ile uyum içinde olup, önerilen teorik yaklaşımı ve elde edilen mekanizmaları doğrulamaktadır. Bu tez çalışması, deneysel olarak önceden test edilmiş inhibitörlerin kovalent inhibisyon mekanizmalarını aydınlatma yoluyla, etkinliği arttırılmış yeni inhibitörlerin keşfedilebilmesi için temel oluşturmaktadır.
Author: Fındık, Volkan
Language: English
Subfield: Molecular Biology
Domain: Life Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7132552545
