Year: 2023
Type: dissertation
Abstract: Bir ülkede üretilen çıktının toplam değerini ifade eden GSYH, bileşenleri ve hesaplanma yöntemleri açısından üzerinde tartışılan bir kavramdır. Ekonomik üretim ve örgütlenme biçimlerinin ülkeden ülkeye farklılık ihtiva etmesine karşın standardize edilmiş yöntemlerle hesaplanma yapılması, ülkelerin kendilerine has özelliklerinin gözden kaçırılmasına, kıyaslamalarda noksanlıkların oluşmasına ve yanlış politika üretimlerine sebep olmaktadır. Bu çalışmada, iktisadi büyümenin, GSYH’nin temel bileşenleri ve önemli belirleyicilerinde doğrudan gözlemlenemeyen faktörleri veya eğilimleri temsil eden ülkelere özgü latent değişken bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, harcamalar yöntemine göre GSYH büyüme oranını etkileyen faktörler, 68 ülkenin 1990-2021 dönemine ilişkin verileri kullanılarak geçmiş dönem dinamiklerini de göz önünde bulunduran dinamik panel veri modelleri kapsamında incelenmiştir. Büyüme oranını etkileyen faktörler için ilk olarak Arellano-Bond Genelleştirilmiş Momentler Tahmincisi ile tahminler elde edilmiştir. Ardından dinamik yapıda latent etkilerin incelenebilmesi amacıyla literatürde yer alan ve Arellano-Bond Tahmincisine alternatif olarak Allison, Williams ve Moral-Benito (2017), Williams, Allison ve Moral-Benito (2018) ve Moral-Benito, Allison ve Williams (2019) tarafından geliştirilen Maksimum Olabilirlik Dinamik Panel Veri modeliyle analiz gerçekleştirilmiştir. Modeller oluşturulurken ilk aşamada ülkelerin yer aldığı farklı gelir grupları ve bölgeler göz ardı edilerek, sabit yatırımlar, tüketim, kamu harcamaları, dış ticaret ve finansal gelişme değişkenlerinin büyüme üzerine etkileri irdelenmiştir. Daha sonra ise ülkelerin G20 üyelikleri, gelir grupları ve bulundukları coğrafi bölgeler, modellere kukla değişken olarak dâhil edilmiş, böylece bölgesel ve kurumsal ayrışmaların ve bu ayrışmalara neden olabilecek faktörler değerlendirilmiştir.
Author: Fındıkçı, Mefule
Language: Turkish
Subfield: Economics and Econometrics
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7132565086
