Uçucu Kül Katkı Maddesinin Ve Donma‐Çözülme Döngülerinin Siltli‐Killi Zeminlerde CBR Performansına Etkisi
Year: 2025
Type: article
Abstract: Soğuk bölgelerdeki zeminler, donma-çözülme döngüleri nedeniyle yapılarında, mukavemetinde ve geçirgenlik özelliklerinde değişikliğe uğrarlar. Dünya genelinde yaşanan iklim değişikliği zemin dolguları ile oluşturulan insan yapımı altyapıları tehdit edebilir. Soğuk iklim bölgelerinde tekrar eden bu donma-çözülme, zeminin fiziksel ve mekanik birçok özelliğini olumsuz etkileyecektir. Bu yüzden tekrarlı donma-çözülme davranışları göz önüne alınarak bu bölgelerde bulunan ve dona karşı hassas zeminlerin iyileştirilmesine ihtiyaç vardır. Sivas yöresi, yaşanan bu iklim değişikliğinden ve kış mevsiminin oldukça soğuk geçmesinden etkilenen şehirlerimizin içerisinde bulunmaktadır. Bu nedenle Sivas bölgesinde sıklıkla bulunan killi-siltli zeminlerin yol alt yapısında ve kimi temel altı dolgularında, doğal olarak var olması veya kullanılması sonucunda donma-çözülme davranışından nasıl etkilendikleri CBR deneyleri ile araştırılmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, doğadan çıktığı haliyle killi-siltli zeminlerin ve uçucu kül karıştırılmış olarak donma-çözülme döngülerinin Kaliforniya Taşıma Oranı (% CBR) üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Killi zeminin içerisine yine yöremiz termik santralinde bir yan atık ürün olarak üretilen uçucu kül katkısının yaratabileceği etki farklı sayıdaki donma-çözülme döngülerine maruz bırakılarak incelenmiştir. Bunun için doğal zemine ve zeminin ağırlığının % 5-10-15 oranlarında uçucu kül katılarak yapılan karışımlar CBR deney kalıplarında hazırlanmış ve 96 saat kürlenme sonrası 1-2-5 döngü olacak şekilde donma-çözülmeye maruz bırakılarak kürlenme, donma-çözülme sonrası hacimsel değişimler ve CBR değerleri incelenmiştir. En iyi sonuç donma-çözülmenin olmadığı %5 uçucu kül katkılı zemin numunesinde meydana gelmiştir. Killi zemine %5 uçucu kül katkısı eklenerek oluşan zemin numunesi saf zeminden oluşan zemin numunesine göre CBR değerini % 228,94 oranında artırarak fayda sağlamıştır.
Authors: Ahmet Şenol, Defne Şahinbay
Institution: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
Language: English
Subfield: Civil and Structural Engineering
Field: Engineering
Domain: Physical Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W7135035862