Year: 2022
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Mevcut çalışmanın amacı, erken çocukluk dönemindeki çocukların ekran süresi ve davranış problemleri arasındaki ilişkide ebeveynlerinin medya aracılığının düzenleyici rolünü incelemektir. Çalışmaya 36-72 ay yaş grubunda çocuğu olan toplamda 886 anne katılmıştır. Katılımcılardan Kişisel Bilgi Formu, Okulöncesi Davranış Ölçeği, Erken Çocukluk Ebeveyn Medya Aracılığı Ölçeği ve Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği’nden oluşan anket formu aracılığıyla veri toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, 36-72 aylık çocukların %41, 9’u ideal gelişimleri için profosyonellerce tavsiye edilen ekran süresini aşmaktadır. Çocukların çoğu eğitici uygulama ve videoları tercih etmekte ve en sık televizyonu kullanmaktadır. Çocukların ekran süreleri ile davranış problemleri, sorunları ifade güçlükleri ve öğrenme problemleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ebeveynlerin aktif destekleyici, aktif yorumlayıcı, kısıtlayıcı sınırlayıcı ve kısıtlayıcı engelleyici medya aracılıkları çocukların problem davranışlarını negatif yönde yordamaktadır. Ebeveyn medya aracılığının, çocuk ekran süresinin ve davranış problemlerinin çocuğun yaşına göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Çocukların davranış problemleri ve ebeveynlerin diğer aracılık türleri, çocukların yaş gruplarına göre farklılaşmamaktadır. 36-42 aylık çocukların ekran sürelerinin ve ebeveynlerin aktif yorumlayıcı medya aracılığının ortalamalarının daha büyük yaş gruplarına göre anlamlı biçimde daha az olduğu gözlenmiştir. Kısıtlayıcı sınırlayıcı aracılığa 36-42 aylık çocukların ebeveynlerinin anlamlı şekilde daha fazla, 65-72 aylık çocukların ebeveynlerinin ise çok daha az başvurdukları gözlemlenmiştir. Yapılan Moderasyon Analizi sonucunda aktif sınırlayıcı medya aracılığının çocukların ekran süresi ile davranış problemleri arasındaki ilişki üzerinde düzenleyici etkisi görülürken diğer aracılık türlerinde bu tür bir düzenleyici etki saptanmamıştır. Ebeveynin aktif sınırlayıcı medya aracılığının düşük düzeyde olduğu durumlarda çocuklarda ekran süresi daha fazla davranış problemini yordarken, yüksek düzeyde olduğu durumlarda ekran süresinin çocuk davranış problemlerine etkisi anlamlı şekilde azalmıştır. Bir başka ifadeyle, ebeveynin aktif sınırlayıcı medya aracılığı, çocuk ekran süresinin problem davranışa etkisinde koruyucu bir faktör olarak rol oynamıştır. Sonuçlar literatür ışığında tartışılmıştır.
Author: Gençtürk, Didem
Language: Turkish
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7139168272
