Work

Empathetic literary education in primary school

Year: 2023
Type: book
Abstract: Między literaturą a filozofią.Autobiografia ucznia -czytelnika Zaprezentowane etapy badania oraz wnioski posłużyły do opracowania ujętych w części trzeciej rekomendacji metodycznych i propozycji lekturowych przeznaczonych dla uczniów klas IV-VIII.Dobre praktyki koncentrują się wokół prozy dla młodych czytelników.Główną przyczyną skupienia uwagi na gatunku powieści jest obecność szerokiej oferty wydawniczej zawierającej niezwykle wartościowe książki dla młodzieży.Zdaję sobie sprawę z istnienia wielu nieuwzględnionych w tym zestawieniu cennych pozycji.Na liście umieściłam te, które miałam okazję zaprosić do empatycznej klasy i przeczytać wspólnie z uczniami lub studentami.Dla uproszczenia wywodu w tekście stosuję formy "uczeń" i "nauczyciel".Z przekonaniem kieruję jednak swoje rozważania do nauczycielek, nauczycieli i osób nauczycielskich, które zechcą je zastosować z korzyścią dla wszystkich zaangażowanych w edukację.MIĘDZY LITERATURĄ A FILOZOFIĄ.AUTOBIOGRAFIA UCZNIA -CZYTELNIKA "Ktoś, kto świetnie myśli, ale nie kocha, będzie cyniczny.Ktoś, kto chce szczerze kochać, ale nie potrafi dojrzale myśleć, będzie naiwny" 3 .Przywołując refleksje Jacques'a Derridy o miejscu literatury i filozofii w biografii edukacyjnej, Tadeusz Sławek zwraca uwagę na rolę "tego, co pomiędzy" i kreuje wizję autobiografiipostrzegania świata poprzez tekst i w relacji z nim:(…) tekst otwiera czytelnikowi możliwość niejako zapisania siebie na nowo w odczytywanych zdaniach.Dookoła zdarza się świat, który oddziałuje na mnie, czytelnika, a moje relacje z tym światem odciskają z kolei swoją sygnaturę na tekście, który Wprowadzenie czytam.Tak konstytuuje się nowy fakt (…) wpływający na kształt świata 4 .Sformułowana na tej podstawie wizja celu edukacji wskazuje na konieczność uwzględnienia w jego realizacji także emocji uczącego się, ponieważ rozum i uczucia są nierozerwalnie powiązane w procesie poznania.Edukacja ma zatem "ćwiczyć trudną drogę rozumu, dając dojść do głosu emocjom i wzruszeniom (…)" 5 .Przywołując dalej rozważania Barucha Spinozy nad sposobami osiągania emocjonalnych poruszeń, autor wskazuje również na rolę rozpatrywania tekstów, przedmiotów i problemów "jako sytuacji ludzkiej egzystencji i wpisanej w nią niesprawiedliwości" 6 w procesie uczenia się, będącym właściwie pisaniem nowej opowieści o świecie.Wspólnotowy charakter procesów poznawczych podkreślają, przytoczone przez Sławka, słowa Hannah Arendt: "mówiąca i działająca istota, istniejąca w liczbie pojedynczej, jest chyba czymś, czego nie można sobie wyobrazić" 7 .Tadeusz Sławek nazywa kształcenie (się) brudnopisaniem (się), mając na myśli proces doskonalenia, ulepszania i ciągłej zmiany życia poprzez wywoływanie zadziwień, zadawanie pytań i poszukiwanie szacunku dla sfer uczuć i umysłu oraz sposobów moderowania ich wzajemnej relacji 8 .Krystyna Koziołek wiąże uczenie się z aktem lektury, wskazując na podobieństwo procesów percepcji rzeczywistości z tymi zachodzącymi podczas czytania: Czas lektury jest tożsamy z czasem życia, ponieważ operacje sensotwórcze, jakich dokonuje nieustannie nasz umysł, także we śnie, mają -jak się okazuje -najbardziej adekwatny wzorzec w procesie czytania 9 .
Language: Polish
Subfield: Education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7139469505
FWCI:
Cites: 43
Cited by:
Related to: 10