Türki̇ye De 81 İl Bazinda Hazirlanan Doğa Turi̇zmi̇ Master Planlarinin Ekoturi̇zm Planlama İlkeleri̇ Kapsaminda Değerlendi̇ri̇lmesi̇ (evaluation of Nature Tourism Master Plans Prepared for 81 Provinces in Turkey Within the Scope of Ecotourism Planning Principles)
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışmada, Türkiye'de 2013-2023 yılları arasında il bazında hazırlanan doğa turizmi master planlarını ekoturizm planlama ilkeleri çerçevesinde değerlendirmek amaçlanmaktadır.Araştırmada, erişilebilen 79 il planı doküman analizi ve içerik analizi birlikte kullanılarak incelenmiştir.Analiz sürecinde, uluslararası literatüre dayalı olarak oluşturulan yedi ilke ve 16 göstergeden oluşan bir kodlama çerçevesi kullanılmış; her bir plan 0/1 kod matrisi üzerinden değerlendirilmiş ve bulgular sayı ve yüzde değerleriyle desteklenmiştir.Bulgular, planların ekoturizm planlama ilkeleriyle tam ve dengeli bir uyum göstermediğini ortaya koymaktadır.Planlarda en sık karşılaşılan unsurlar taşıma kapasitesi ve ziyaretçi yönetimi araçlarıdır.Buna karşılık hassas alan zonlaması, çevresel etki değerlendirmesi, somut olmayan kültürel miras, gelir paylaşım modeli, yerel tedarik ve istihdam hedefleri, entegre kaynak yönetimi, kurumlar arası koordinasyon yapısı, risk-afet-iklim uyumu ve düşük etki ilkeleri gibi temel unsurların planlarda yer almadığı belirlenmiştir.İzleme ve değerlendirme mekanizmalarının da son derece sınırlı olduğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak, Türkiye'de doğa turizmi master planlarının belge varlığı açısından yaygın, ancak ekoturizm planlamasının sosyal, ekonomik ve yönetsel boyutlarını bütüncül biçimde yansıtma ve uygulanabilir bir çerçeve üretme bakımından yetersiz olduğu anlaşılmaktadır.Bu doğrultuda, daha açık uygulama araçları içeren, izlenebilir, yerel katılımı ve yerel faydayı güçlendiren bir planlama yaklaşımına ihtiyaç olduğu sonucuna ulaşılmış ve öneriler getirilmiştir.
Author: Turan OKUL
Language: English
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7140792646