Paylaşim Ekonomi̇si̇ Bağlaminda Çerkez Mutfak Kültüründeki̇ İmece Gelenekleri̇: Düğün Haluju İmecesi̇ (mutual Aid Traditions in Circassian Culinary Culture Within the Context of the Sharing Economy: Wedding Haluju Mutual Aid)
Year: 2026
Type: article
Abstract: Paylaşım ekonomisi, ihtiyaç fazlası eşyaları, gıdaların ve kişisel deneyimlerin ihtiyaç duyanlarla paylaşılmasıdır.Fazla yemeği olan yemek ihtiyacı olanla yemeğini paylaştığı gibi fazla eşyası olan bu eşyaya ihtiyaç duyanla eşyasını belirli bir ücret karşılığı veya ücretsiz paylaşmaktadır.Paylaşım ekonomisinde kişiler sadece somut ürünler paylaşmamakta deneyim ve bilgi de paylaşabilmektedir.Anadolu'da gelenekselleşen; düğün, cenaze, kışlık hazırlıkları ve tarımsal faaliyetlerin komşu ve akraba dayanışmasıyla yürütüldüğü "imece usulü", bu yaşam biçiminin günümüze yansıyan en somut örneklerinden biridir.Kısaca paylaşım ekonomisi, geçmişin yardımlaşma ve dayanışma temsili imece uygulamalarının günümüzde dijital platformlar aracılığıyla yapılmasıdır.Günümüzde şehirleşme ve endüstrileşme birbirine yabancılaşmayı ve bireyselleşmeyi her ne kadar arttırsa da insanlarda eskiye özlem ve dönüş artmaktadır.Bu nedenle paylaşma ve dayanışma uygulamaları tekrar önem kazanmaya başlamış ve bu doğrultuda paylaşım ekonomisi kavramını ortaya çıkarmıştır.Sonuç olarak imece evrimleşerek ve dijitalleşerek günümüzde paylaşım ekonomisi adını alsa da her iki kavram da eksik olanı, ihtiyaç olanı yardımlaşma ve paylaşmayla tamamlamayı esas almaktadır.Bu bağlamda araştırmanın amacı eski imece geleneklerini paylaşım ekonomisi temelinde incelemek ve bu imece gelenekleri hakkındaki sözlü hafızayı yazıya geçirerek günümüze ve gelecek nesillere aktarmaktır.Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışmanın deseni fenomenolojidir.Amaçlı örneklem yöntemiyle Yalova köylerinde yaşayan 10 Çerkez katılımcı ile görüşülmüştür.Katılımcı görüşlerine göre Çerkezlerin günümüzde devam ettirdikleri imeceleri; kuru yufka imecesi, erişte imecesi ve düğün imecesidir.Ayrıca bu araştırmada, düğün imecesinin yapılışı sahadan derlenen görseller aracılığıyla ayrıntılı biçimde açıklanmıştır.Bununla birlikte, Çerkez mutfak kültüründe unutulmaya yüz tutmuş imece gelenekleri de tespit edilmiştir.
Authors: Gülsüm YURTSEVEN, Gülçin ÖZBAY
Institutions: Yalova University, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
Language: English
Subfield: Museology
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7140890853
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: