Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, modern eğitim sistemlerinde giderek baskın hale gelen ölçülebilir verimlilik arayışının, eğitimin ve insanın ontolojik doğasıyla olan uyuşmazlığını kuramsal bir düzlemde incelemektedir. Çalışmanın temel argümanı, insan yapımı nesnelere özgü "üretim" süreçleri ile doğa yapımı öznelere özgü "yaratım" süreçleri arasında yapısal bir natura farkı olduğu gerçeğine dayanır. Nesneler dünyası zorunlu nedenselliğe, nicel çokluğa ve sonuç odaklılığa dayalı mekanik bir işleyişe sahipken; insanı konu alan eğitim, kendiliğindenlik, nitel derinlik ve süreç odaklılık ilkeleriyle işleyen tinsel bir ilişkidir. Makale, eğitimin endüstriyel bir üretim bandı gibi "girdi-işleme-çıktı" mekanizmasıyla kurgulanmasının ve insan zihninin bir davranış mühendisliği nesnesine indirgenmesinin yarattığı ontolojik sapmayı tartışmaktadır. Yapılan analizler sonucunda, eğitimin yaşamsal özünün doğası gereği ölçülemez olduğu; dolayısıyla performansa dayalı verimlilik arayışlarının, eğitimin tinsel ve dönüştürücü gücünü tahrip eden beyhude bir çaba olduğu sonucuna varılmıştır.
DOI: 10.71350/turkher.3
Author: Hasan Akgündüz
Institution: Istanbul University-Cerrahpaşa
Language: Turkish
Subfield: Philosophy
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7142540935
