Yeni Türk Sineması’nda Taşra Temsilleri: Pandora’nın Kutusu ve Sonbahar Filmleri Üzerine Söylem Analizi
Year: 2026
Type: article
Abstract: ÖZBu çalışma, söylem analizi yöntemini kullanarak 2000 sonrası Yeni Türk Sineması'nda taşra temsillerini incelemekte ve taşranın sinematik anlatılarda nasıl çok katmanlı bir kavram olarak yeniden üretildiğini ortaya koymaktadır. Türk sineması, başlangıcından itibaren taşrayı; Cumhuriyet'in modernleşme projesinden hareketle, dışlanmış geri kalmış bir bölge olarak kurgulamıştır. Ancak Yeni Türk Sineması, taşrayı bireysel anlatıların merkezine getirerek, tek boyutlu temsillerin ötesinde çeşitlilik kazandırmıştır.Söylem analizi yöntemini kullanarak 2000 sonrası taşra temalı filmlerde temel anlatı temaları belirleyerek taşranın farklı anlamlarını da iki film üzerinden detaylandırmaktadır. Bu bağlamda, Pandora'nın Kutusu (Yeşim Ustaoğlu, 2008) ve Sonbahar (Özcan Alper, 2008) filmleri Norman Fairclough’un eleştirel söylem analizi modeli çerçevesinde derinlemesine analiz edilmiştir. Her iki filmde de taşra; karakterlerin ölümü yaşamak için bir sığınma mekânı olarak temsil edilmektedir. Ölüm felsefesi üzerinden kavramlarla yapılan analizde, taşranın ölümü sterilize eden modern kentten farklı olarak, karakterlere ölümü organik ve doğal bir süreç olarak karşılama imkânı sunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, taşrayı yaşam ve ölüm döngüsünün hakikatle buluştuğu bir “tamamlanma mekânı” olarak yeniden tanımlayarak, literatürdeki hâkim taşra okumalarına alternatif bir perspektif sunmaktadır.Anahtar Kelimeler: Yeni Türk Sineması, Taşra Temsili, Söylem Analizi
Authors: Yasemin Meriç, İrfan Hıdıroğlu
Institution: Atatürk University
Language: Turkish
Topic: Cinema History and Criticism
Subfield: Visual Arts and Performing Arts
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7142836665