Która religia jest najstarsza? Dyskusja nad początkami religii w „Diversarum hereseon liber” Filastriusza z Brescii
Year: 2026
Type: article
Abstract: Filastriusz z Brescii (330–387/388) w traktacie „Diversarum hereseon liber” włączył się w dyskusję na temat początków religii i chronologicznego pierwszeństwa różnych wyznań. Artykuł jest analizą rozdziałów 109–112 dzieła Filastriusza, podejmujących powyższą kwestię. Biskup Brescii skupił się w nich na krytyce poglądów przyznających kultom pogańskim status najstarszej formy religii oraz na zakwestionowaniu opinii, że chrześcijaństwo pojawiło się na świecie jako religia nowa najpóźniej. W jego przekonaniu obie te sugestie należało odrzucić jako heretyckie. Zgodnie z apologetyczną argumentacją Filastriusza pogaństwo jest religią wtórną, stworzoną przez grzesznych ludzi. Natomiast chrześcijaństwo jest nie tylko religią jakościowo najdoskonalszą, ale także chronologicznie pierwszą, rozpoznaną przez starotestamentalnych ludzi sprawiedliwych na długo przed pojawieniem się Chrystusa na ziemi. Oryginalność Biskupa Brescii polega na radykalizacji wcześniejszych poglądów Orygenesa i Tertuliana, wyrażającej się w anachronicznym przekonaniu, że religia chrześcijańska była ukryta w judaizmie w formie w pełni ukształtowanej, jeśli chodzi o doktrynę trynitarną, i jako taka istnieje od początku świata.
Source: Polonia Sacra
DOI: 10.15633/ps.30101
Author: Mariusz Szram
Institution: John Paul II Catholic University of Lublin
Language: Polish
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7152104485
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: