Teknoloji Kabul Modeli Bağlamında Yapay Zekâ Kaygısı: İletişim Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma
Year: 2026
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Bu çalışmanın amacı, geleceğin medya profesyonelleri olan iletişim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ (YZ) kaygı düzeylerini Teknoloji Kabul Modeli (TKM) bağlamında incelemektir. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı çalışmada, veriler anket tekniği ile toplanmış; demografik değişkenlerin (cinsiyet, yaş, bölüm, gelir düzeyi, YZ kullanım süresi) YZ kaygı alt boyutları (Öğrenme, İş Değiştirme, Sosyoteknik Körlük, YZ Yapılandırması) üzerindeki etkisi bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Tukey testleri ile ölçülmüştür. Bulgular; analiz edilen demografik değişkenlerin kaygı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar (p < .05) olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre, cinsiyet değişkeni bağlamında kadın katılımcıların kaygı düzeyleri daha yüksek bulunurken; öğrencilerin yaşı ilerledikçe istihdam kaygısının yerini ontolojik ve biçimsel YZ kaygısına bıraktığı saptanmıştır. İletişim disiplinleri arasında özellikle Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bölümü öğrencilerinin mesleki ikame konusunda fakülte genelindeki en kaygılı grup olduğu belirlenmiştir. Ayrıca literatürdeki geleneksel teknoloji kabullerinin aksine, alt gelir grubundaki katılımcıların mesleki kaygılarının üst gelir gruplarına kıyasla daha düşük olduğu ve YZ araçlarını günlük 5-7 saat gibi yoğun bir seviyede kullanan öğrencilerin, az kullananlara oranla işsizlik ve öğrenme kaygılarını anlamlı düzeyde daha yüksek hissettikleri tespit edilmiştir. Bu paradoksal bulgular, iletişim öğrencilerinin üretken YZ pratikleri derinleştikçe ve mesleklerinin dönüşümünü fark ettikçe, teknolojik tehdit algılarının da rasyonel bir temelde yükseldiğini ortaya koymaktadır.
Authors: Deniz Yaman, Seyhan Aksoy
Institution: Süleyman Demirel Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Information Systems and Management
Field: Decision Sciences
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7160023614