Türkiye'de Tarımsal Verimlilik Üzerinde Dijitalleşme ve Döviz Kurunun Etkisi: 1993-2024 Dönemi ARDL Analizi
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, Türkiye ekonomisinde 1993-2024 dönemi verilerini kullanarak tarımsal iş gücü verimliliğinin temel belirleyicilerini ampirik bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada bağımlı değişken olarak tarımda işçi başına düşen katma değer göstergesi ele alınmış; döviz kuru, dijitalleşme, kişi başı gelir ve ticari dışa açıklık ise bağımsız değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir. Uzun ve kısa dönemli dinamikler ARDL yaklaşımı kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçları, ele alınan değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin varlığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgulara göre, kişi başına gelir ve döviz kuru uzun dönemde tarımsal verimliliği istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Dijitalleşme göstergesi olan internet kullanımının verimlilik üzerinde pozitif ancak sınırlı bir etkisi saptanırken, ticari dışa açıklığın etkisi anlamsız bulunmuştur. Hata düzeltme teriminin negatif ve anlamlı olması, kısa dönemde meydana gelen sapmaların hızla dengelendiğini kanıtlamaktadır. Tanısal testler, kurulan modelin otokorelasyon ve değişen varyans gibi sorunlardan arındığını, parametre tahminlerinin ise örneklem dönemi boyunca kararlı bir yapı sergilediğini doğrulamaktadır. Çalışma sonucunda, Türkiye’de tarımsal verimliliğin artırılması için dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması ve makroekonomik istikrarın yanı sıra sektörel modernizasyonu destekleyen politikaların önemi vurgulanmaktadır.
Institutions: Batman University, Dicle University
Language: Turkish
Subfield: Strategy and Management
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7161385850
