Sabit Mıknatıslı Senkron Makinelerde Demanyetizasyon: Modelleme, Teşhis ve Gelecek Yönelimler
Year: 2026
Type: article
Abstract: Elektrikli araç ve yenilenebilir enerji sistemlerinde Sabit Mıknatıslı Senkron Makineler (SMSM), yüksek tork yoğunluğu ve üstün verimlilikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu makinelerde meydana gelen arızalar, özellikle elektrikli araç tahrik sistemlerinde ve rüzgâr türbinlerinde performans kaybı, güvenirlik sorunları ve ek bakım maliyetlerine yol açmaktadır. Sürekli değişen yük, hız ve sıcaklık koşulları altında SMSM’lerin arıza eğilimi artmakta olup demanyetizasyon, rotor mıknatıslarının kalıcı manyetik özelliklerini kaybetmesi nedeniyle en kritik arızalardan biri olarak kabul edilmektedir. Demanyetizasyon, manyetik çevrimin kararlılığını bozarak akı dağılımının değişmesine, moment dalgalanmalarının artmasına, harmonik bozulmalara ve ısıl kararsızlığa neden olur. Düzensiz demanyetizasyon ise rotor çevresinde asimetri oluşturarak titreşim ve akustik gürültüyü yükseltir. Bu çalışmada demanyetizasyon arızaları bütüncül olarak ele alınmış; manyetik bozulma mekanizmaları ile teşhis göstergeleri arasındaki ilişki detaylandırılmıştır. Mıknatıs malzemesi özellikleri, knee bölgesi davranışı ve termal–manyetik etkileşimler değerlendirilmiş; B–H eğrisine dayalı analitik modellere ek olarak farklı arıza seviyelerinin manyetik tepkileri Sonlu Elemanlar Analizi (SEA) ile incelenmiştir. SEA sonuçları üzerinden akı zayıflaması, tork üretimi, zıt elektromotor kuvvet ve alan yoğunluğu değişimleri nicel olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca sinyal işleme, gözlemci tabanlı ve makine öğrenmesi destekli teşhis yöntemleri performans, gürültü dayanımı, sensör gereksinimi ve gerçek zamanlı uygulanabilirlik açısından karşılaştırılmıştır. Bu çalışma, elektrikli araç ve rüzgâr enerjisi uygulamaları için kapsamlı bir referans çerçeve sunmakta ve hibrit teşhis yaklaşımlarının gelecekteki araştırmalar için sunduğu potansiyeli tartışmaktadır.
Language: Turkish
Subfield: Electrical and Electronic Engineering
Field: Engineering
Domain: Physical Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7162938743