Kurumsal Kalite, Ekonomik İstikrar, Finansal İstikrar ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: MINT Ülkeleri Üzerine Bir Panel ARDL Uygulaması
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışmada, MINT ülkelerinde (Meksika, Endonezya, Nijerya ve Türkiye) 2010-2024 döneminde kurumsal kalite, ekonomik istikrar ve finansal istikrar unsurlarının ekonomik büyüme üzerindeki uzun ve kısa dönemli etkileri ampirik olarak incelenmiştir. Modelin bağımlı değişkeni ekonomik büyüme olarak belirlenirken, bağımsız değişkenler olarak kurumsal kalite enflasyon, takipteki krediler, özel sektöre verilen krediler ve nüfus artış oranı kullanılmıştır. Serilerin yatay kesit bağımlılığı içermesi ve farklı bütünleşme derecelerine I(0) ve I(1) sahip olması nedeniyle, analiz yöntemi olarak ikinci nesil panel veri tekniklerinden Havuzlanmış Ortalama Grup (PMG) Panel ARDL yöntemi tercih edilmiştir. Panel ARDL uzun dönem tahmin sonuçlarına göre, kurumsal kalitenin ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak yüksek düzeyde anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgu, hukukun üstünlüğü ve şeffaflık gibi yapısal unsurların uzun vadeli büyümeyi güçlü bir şekilde tetiklediğini ortaya koymaktadır. Finansal istikrar göstergelerinden takipteki krediler ise hem uzun dönemde hem de kısa dönem şoklarında büyümeyi negatif ve anlamlı yönde etkilerken, özel sektör kredilerinin etkisi anlamsız bulunmuştur. Bu durum, MINT ülkelerinde finansal gelişmişliğin hacminden ziyade aktif kalitesinin büyüme sürecinde çok daha kritik bir rol oynadığını doğrulamaktadır. Kısa dönem dinamiklerinde, hata düzeltme teriminin beklendiği gibi negatif ve mutlak değerce 1’den büyük çıkması, kısa vadeli makroekonomik şokların yarattığı sapmaların sistem tarafından oldukça hızlı ve dalgalanarak uzun dönem dengesine döndürüldüğünü kanıtlamaktadır. Bireysel ülke sonuçları incelendiğinde, Meksika ve Türkiye’de takipteki kredilerin, Endonezya’da ise yüksek enflasyon ile kurumsal aksaklıkların büyümeyi baskıladığı; Türkiye ve Meksika’nın genç demografik yapısının ise büyümeyi kısa vadede pozitif etkilediği görülmüştür. Nijerya’da katsayıların anlamsız çıkması, büyümenin model dışı emtia şoklarına bağımlı yapısına işaret etmektedir. Özetle ampirik bulgular, MINT ülkelerinde sürdürülebilir bir ekonomik büyüme performansının yakalanabilmesi için fiyat istikrarı, finansal aktif kalitesi ve şeffaf kurumsal altyapının birbirini tamamlayan eş zamanlı sacayakları olarak inşa edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Authors: Nigar, ALEV, Gülferah, ERTÜRKMEN
Language: Turkish
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7162942658