Müasir təlimdə motivasiyanın formalaşdırılmasının psixoloji mexanizmləri
Year: 2026
Type: article
Abstract: Məqalədə müasir təhsil sistemində motivasiya anlayışının mahiyyəti, onun psixoloji-pedaqoji əsasları və təlim prosesində formalaşdırılmasının əsas mexanizmləri geniş şəkildə araşdırılmışdır. Təlim motivasiyasının şagird və tələbələrin idrak fəallığının yüksəldilməsində, akademik nailiyyətlərinin artırılmasında və şəxsiyyət kimi formalaşmasında mühüm rol oynadığı elmi baxımdan təhlil edilmişdir. Məqalədə motivasiya anlayışının nəzəri aspektləri izah olunmuş, daxili və xarici motivasiya amillərinin xüsusiyyətləri müqayisəli şəkildə şərh edilmişdir. Eyni zamanda motivasiyanın formalaşmasına təsir edən maraq, emosional vəziyyət, özünüqiymətləndirmə, sosial mühit və müəllim-şagird münasibətləri kimi psixoloji mexanizmlər təhlil edilmişdir. Tədqiqat zamanı müəllimin şəxsiyyətinin, onun peşəkar kompetensiyalarının və pedaqoji ünsiyyət bacarıqlarının təlim motivasiyasının yaranmasına birbaşa təsir göstərdiyi müəyyən edilmişdir. Məqalədə interaktiv təlim metodlarının, innovativ pedaqoji texnologiyaların və rəqəmsal təhsil vasitələrinin motivasiya formalaşdırılmasında rolu xüsusi vurğulanmışdır. Müasir təhsil şəraitində layihə üsulu, debat, rollu oyun və qrup işi kimi metodların şagirdlərin fəallığını və öyrənməyə marağını artırdığı qeyd edilmişdir. Bundan əlavə, rəqəmsal texnologiyaların təlim prosesinə inteqrasiyasının motivasiya imkanlarını genişləndirdiyi, lakin düzgün istiqamətləndirilmədiyi halda müəyyən psixoloji problemlər yarada biləcəyi də göstərilmişdir. Məqalədə pedaqogika və psixologiyanın qarşılıqlı əlaqəsi əsasında motivasiya probleminin nəzəri və praktik aspektləri sistemli şəkildə ümumiləşdirilmişdir. Aparılmış təhlillər nəticəsində belə qənaətə gəlinmişdir ki, təlim motivasiyasının düzgün təşkili təhsil keyfiyyətinin yüksəldilməsi, yaradıcı və fəal şəxsiyyətin formalaşdırılması, həmçinin müasir cəmiyyətin tələblərinə cavab verən kompetent mütəxəssislərin hazırlanması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Author: Vəlisoy, Telli
Language: Azerbaijani
Subfield: Developmental and Educational Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7163755463
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: