Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu araştırma, tarih boyunca farklı medeniyetlere ve geleneklere ev sahipliği yapmış olan Erzurum yöresinde yaşayan Alevî toplulukların coğrafi dağılımları ile demografik yapılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Erzurum’un tarihsel, kültürel ve toplumsal yapısı içerisinde Alevîlerin günümüzdeki konumunu anlamaya yönelik nitel bir saha araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırma sürecinde veri toplama yöntemi olarak mülakat ve gözlem tekniklerinden yararlanılmış, elde edilen nitel veriler resmî istatistiklerle desteklenmiştir. Sahadan elde edilen ve mülakatlara dayanan, öznel ve tahmini nitelikteki sayısal veriler, bölgenin genel demografik çerçevesini ortaya koymak amacıyla Türkiye İstatistik Kurumu verileriyle karşılaştırılmıştır. İl ve ilçe merkezleri ile köylerde yaşayan Alevî nüfusun demografik özellikleri, dedeler ve taliplerle gerçekleştirilen mülakatlar doğrultusunda belirlenmiştir. Araştırma bulguları, Alevî nüfusun Erzurum’un merkez ilçeleri ile Aşkale, Çat, Hınıs, Horasan, Köprüköy, Olur, Pasinler, Şenkaya ve Tekman ilçelerinde yoğunlaştığını göstermektedir. Bununla birlikte Erzurum yöresinde yaşayan Alevîlerin büyük çoğunluğunun Türkçe, Zazaca ve Kürtçe dillerini kullandığı tespit edilmiştir. Ocak yapıları ve dedelerin yörelere göre dağılımı incelendiğinde, Erzurum merkezinde Kureyşan ve Baba Mansur ocaklarına mensup bireylerin yoğun olarak yaşadığı, diğer ilçelerde ise farklı ocaklara mensup Alevî topluluklarının varlığını sürdürdüğü görülmektedir. Bu çalışma, Erzurum’daki Alevî toplumunun güncel demografik ve sosyo-kültürel yapısına ilişkin saha verilerine dayalı bütüncül bir analiz sunarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurmayı; aynı zamanda kültürel mirasın korunması ve toplumsal politika geliştirme süreçlerine katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Authors: Lokman Kılavuz, Hanifi Şahin
Institutions: Mi̇lli̇ Eği̇ti̇m Bakanliği, Atatürk University
Language: Turkish
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7165386310