Determination Of Heavy Metal And Microplastic Levels İn Water, Sediment, Algae, And Selected Fish Species İn The Territorial Waters Of The Turkish Republic Of Northern Cyprus
Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Bu tez çalışması kapsamında su, sediment, alg ve balık dokularında ağır metal ve mikroplastik düzeylerinin belirlenmesi ve kıyaslanması için, Kuzey Kıbrıs karasularını temsilen 5 bölgeden örnekleme yapılmıştır. Ağır metal analizleri için mikrodalga sindirim yapılarak ICP-OES ile analizler gerçekleşip değerlendirilmiştir. Mikroplastik analizleri için ise örnek türüne göre uygun sindirim yöntemi uygulandıktan sonra filtrasyon ve mikroskobik analizler yapılarak mikroplastikler şekillerine göre sınıflandırılmıştır. Ayrıca tespit edilen mikroplastikler için polimer analizi yapılmıştır. Yüzey suyu için metrekarede en fazla mikroplastik sırasıyla; Karpaz (Kuzey), Güzelyurt, Girne, Mağusa ve Karpaz (Güney) bölgelerinde saptanmıştır. Saptanan mikroplastikler şekillerine göre sınıflandırılmış olup, bulunma sıklıkları; fragman>film>filament>pelet olarak belirlenmiştir. Polietilen ise yüzey suyunda en yoğun saptanan mikroplastik polimeri olmuştur. Sedimentte mikroplastiklere sıklıkla kıyı, 50 m ve 25 m sırası ile rastlanmıştır. En fazla mikroplastik bölgelere göre Kuzey Karpaz, Mağusa ve Güzelyurt'ta bulunmuştur. Mikroplastik türlerine göre ise sıralama fragman>filament>film>pelet şeklindedir. Polimer olarak yalnızca polistiren sınıflandırılabilmiştir. Gastrointestinal sistemde en çok mikroplastik bulunduran üç tür Merluccius merluccius, Pterois miles ve Etrumeus golanii olurken, bölgelere göre en fazla Girne ve Mağusa'daki türlerde mikroplastik varlığı saptanmıştır. Polietilen ve polipropilen gastrointestinal sistemde en çok rastlanan polimerler olmuştur. Kas dokusunda ise Dasyatis pastinaca, Raja clavata ve M. merluccius türlerinde sayıca mikroplastik diğer türlerden daha fazla bulunmuştur. Yüzey suyunda bazı örneklerde alüminyum (Al), arsenik (As), gümüş (Ag) ve çinko (Zn) limit üzeri olarak saptanmıştır. Sedimente As, krom (Cr), bakır (Cu), Zn ve kurşun (Pb) bazı bölgelerde limit üzeri olarak saptanmıştır. Cystoseira sp. örneklerinde en fazla ağır metal birikimi Mağusa bölgesinde bulunmuştur. Ağır metal kirliliği açısından en riskli alan Gazimağusa Körfezi olarak belirlenmiştir. Yüzey suyu ve sedimentte vanadyum (V) seviyeleri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Sediment ve Cystoseira sp. örneklerindeki Al, demir (Fe) ve Pb seviyeleri arasındaki ilişki anlamlıdır. Yüzey suyunda bulunan As düzeyleri ile E. golanii karaciğer dokularındaki düzeyler anlamlıdır. Sediment ve Mullus surmuletus örneklerinde saptanan Zn düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır. Balıkların trofik düzeyleri ile Cu, Fe, Pb, stronsiyum (Sr) ve Zn arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Siganus luridus kas dokusunda Zn-mikroplastik ilişkisi anlamlıdır. Parupeneus forsskali kas dokusunda ise mikroplastik- Fe ilişkisi negatif yönde anlamlıdır.
Language: Turkish
Subfield: Pollution
Field: Environmental Science
Domain: Physical Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7165974504