XVI. Yuzyıl Tarihçisi Johannes Leunclavius’un Historiae Musulmanae Turcorum Adlı Eserinde Turkçeye Dair
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışmada, XVI. yüzyıl tarihçisi Johannes Leunclavius’un Historiae Musulmanae Turcorum adlı eserinde, eserin Latince tercümesinde bulunup Almanca aslında ve Türkçe tercümesinde bulunmayan iki lûgatçe bölümüne dikkat çekilmektedir. 1590’da ilk olarak Almanca yazılmış 1591’de ise Latinceye tercüme edilmiş olan eser, Osmanlı tarihini konu edinmekle beraber eserin söz konusu iki farklı sözlük bölümü, Türk dili araştırmaları açısından özgün bir nitelik taşımaktadır. Bu bölümlerde Osmanlı coğrafyasına ait yer adları, tarihî şahsiyetler, kültürel kavramlar ve çeşitli Türkçe, Arapça, Farsça, Yunanca ve İtalyanca kelimeler Latin harfleriyle kaydedilmiştir. Böylece, dönemin Türkçe telaffuz özelliklerine, tarihine ve kültürel özelliklerine dair önemli veriler sunulmuştur. Makalede, Leunclavius’un hayatı, ilmî çalışmaları ve Türkoloji tarihindeki konumu anlatılmış, söz konusu bölümlerdeki lûgatçelerin Türk dil tarihi araştırmalarında ihmal edilmemesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, Historiae Musulmanae Turcorum’un yalnızca tarihî değil, aynı zamanda dil bilgisel bir değer taşıdığına dikkat çekilmiş, eserdeki daha önce gözlerden kaçan bölümler tanıtılarak literatürdeki bu boşluk doldurulmuştur.
Authors: Ahmet Şefik Şenlik, Gülşah Topuz
Institution: Istanbul Medeniyet University
Language: Turkish
Subfield: Language and Linguistics
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166452290