Compassion and Self-Compassion in the Thought of Ali Shir Nava’i: A Positive Psychology Perspective
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışmanın amacı, 15. yüzyıl Türkistan hikmetinin öncü ismi Ali Şir Nevai’nin eserlerindeki merhamet ve öz-anlayış kavramlarını modern pozitif psikoloji perspektifinden analiz etmektir. Nitel araştırma desenlerinden belge analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada; Nevai’nin Mahbubü’l-Kulub, Hayretü’l-Ebrar ve Münacaat gibi temel eserleri birincil veri kaynağı olarak ele alınmıştır. Elde edilen veriler; Martin Seligman’ın PERMA Esenlik Modeli, Kristin Neff’in Öz-Anlayış Kuramı ve Paul Gilbert’ın Merhamet Odaklı Yaklaşımı çerçevesinde tematik analize tabi tutulmuştur. Bulgular; Nevai’nin "itidal", "şefkat-i halk" ve "nefs terbiyesi" gibi kavramlarının, modern psikolojideki öz-nezaket, ortak paydaşlık ve duygu düzenleme mekanizmalarıyla yapısal bir uyum içinde olduğunu göstermektedir. Analiz sonucunda, Nevai’nin "İnsan-ı Kâmil" tasavvurunun; pozitif duygular, anlamlı yaşam ve sosyal bağlılık bileşenlerini bütüncül bir şekilde kapsadığı, bu kadim öğretilerin günümüz insanının psikolojik sağlamlığını artırmada yerel ve değerler odaklı bir model sunabileceği tespit edilmiştir.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Institution: Necmettin Erbakan University
Language: Turkish
Subfield: Clinical Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7166490092