Year: 2026
Type: article
Abstract: Kutsal mekân kutsal olanın profan dünyada belirli bir noktada açığa çıkması ve görünürlük kazanmasıyla niteliksel olarak ayrışan mekân olarak tanımlanabilir. Bu mekân kutsalın kendini ifşa ettiği merkez işlevi görerek kozmik düzen ile insan arasında sembolik ve ontolojik bağ kurar. Bu bağlamda tapınaklar kutsalın dünyada görünür hâle geldiği, ritüel ve sembolik düzenin mekânsal olarak kurulduğu hiyerofanik yapılar olarak öne çıkar. Hindu geleneğinde tapınak tanrının yeryüzündeki ikametgâhı olmanın yanı sıra evrenin kozmik düzenini mimarî düzlemde temsil eden bir merkez niteliği taşır. Hindu tapınaklarının kutsallığı ritüel pratikler ve ikonografik unsurların yanında tapınak inşasını düzenleyen metinsel ve kozmolojik ilkeler aracılığıyla kurulur. Bu çalışma Hindu tapınağının kutsallığını şekillendiren Vāstu Şāstra geleneğini smṛti literatürü ve upaveda statüsü çerçevesinde ele almaktadır. Tapınak mimarisinin kozmik düzenle uyumlu biçimde inşa edilen kutsal bir mekân olarak nasıl meşrulaştırıldığını incelemektedir. Sonuç olarak Hindu tapınaklarının kutsalın sürekliliğini sağlayan metinsel otoriteyle temellendirilmiş merkezî yapılar olduğu ortaya konulmaktadır. Çalışmada dinler tarihi disiplininin metin odaklı ve betimleyici yöntemi benimsenmiştir. Vāstu Şāstra metinleri hermenötik yaklaşımla analiz edilmiştir.
Author: Beyza Aybike Deveci
Institution: Kastamonu University
Language: Turkish
Topic: Indian and Buddhist Studies
Subfield: Religious studies
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166667592