Year: 2026
Type: article
Abstract: Tipografi yüzyıllarca harflerin anatomik yapılarına bağlı kalarak biçimsel okunabilirlik üzerine dayandırılmış biriletişim sistemidir. Özellikle fütüristik yaklaşım ve dadaist başkaldırıyla ortaya çıkan yenilikçi bakış açısı, harfleri birersimge olarak görme özelliğinin dışına çıkararak görsel bir deneyim unsuruna dönüştürmüştür. Böylece harfler,formlarının dışına çıkarılarak yeniden tanımlanabilirliğinin araştırıldığı yaklaşımlar aracılığıyla düşünsel anlamlarkazanmıştır.Bu bağlamda ambigramlar hem biçim hem de anlam açısından çift yönlü bir okuma imkânı sunarak tipografininsınırlarını zorlayan özgün yapılardır. Özellikle dijital tasarım araçlarının gelişimiyle birlikte tipografik karakterlerinsimetrik, döngüsel ya da yansıtmalı biçimde yeniden kurgulanması, ambigram tasarımını yalnızca estetik bir oyunolmaktan çıkararak aynı zamanda kavramsal bir sorgulama alanına dönüştürmüştür.Bu çalışmada tipografinin dönüşüm sürecine yer verilmiş, ambigram kavramı kısaca ele alınmıştır. Çalışma,ambigram türlerinden özellikle sınırlama ve arttırma yaklaşımlarına odaklanmış; konu çeşitli örneklerlezenginleştirilmiştir. Literatür tarama yönteminin yanı sıra incelenen ambigram türlerine yönelik özgün tasarımlaroluşturulmuş ve okuyucuya sunulmuştur. Bu çalışmanın amacı, ambigram tasarımını tipografinin dönüşen yapısıiçinde ele almak ve sınırlama ile arttırma yaklaşımlarına dayalı özgün tasarımlar üzerinden ambigramların kavramsalve görsel olanaklarını ortaya koymaktır. Sonuç olarak ambigramın etkisiyle tipografinin, durağan bir biçimde tekokunurluktan çoklu algılara açık, dinamik bir yapıya dönüştüğü kanısına varılmıştır.
Source: Art-e Sanat Dergisi
Authors: Emine Yalur, Refik Yalur
Institution: Bandırma Onyedi Eylül University
Language: Turkish
Subfield: Visual Arts and Performing Arts
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7166677402