From Rural Heritage to Sustainable Design: A Multi-Dimensional Hybrid Integration Model Based on Traditional Construction Techniques in Turkey
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, kerpiç, taş yığma, ahşap karkas sistemler ve avlu–saçak temelli pasif tasarım gibi geleneksel yapım tekniklerinin çağdaş sürdürülebilir mimarlık içerisindeki entegrasyon potansiyelini incelemektedir. Geleneksel yapılar yalnızca kültürel birer miras unsuru olarak değil, aynı zamanda iklimle uyum, malzeme verimliliği ve topluluk odaklı mekânsal organizasyon gibi temel sürdürülebilirlik ilkeleriyle örtüşen çevresel, mekânsal ve sosyo-kültürel performanslar sergileyen birikimli bilgi sistemleri olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın kuramsal çerçevesi üç ilişkili boyut etrafında kurgulanmıştır: (i) düşük gömülü karbon özellikleriyle öne çıkan yerel malzemeler ve geleneksel yapım teknikleri, (ii) enerji verimliliği, karbon azaltımı ve kullanıcı konforu gibi çağdaş sürdürülebilir mimarlığın temel kriterleri ve (iii) yerel bilgi ile modern mühendislik ve tasarım sistemlerinin hibritleşmesini inceleyen entegrasyon boyutu. Yöntemsel olarak araştırma, nitel karşılaştırmalı durum çalışması yaklaşımını benimsemektedir. Uluslararası literatürde kırsal miras ve sürdürülebilir mimarlık üzerine yapılan çalışmaların incelenmesinin ardından, Türkiye’den iki temsilî kırsal yerleşim olan Cumalıkızık ve Safranbolu analiz edilmiştir. Geleneksel malzemeler, yapım teknikleri ve mekânsal kurgular, eşleştirme yöntemi aracılığıyla çağdaş sürdürülebilirlik kriterleri ile analitik olarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca, çağdaş kerpiç sistemler ile CLT–geleneksel ahşap birleşim çözümleri gibi seçilmiş hibrit uygulamalar da değerlendirilmiştir. Bulgular, toprak ve ahşap temelli sistemlerin malzeme kaynaklı çevresel etkileri azaltma potansiyeline sahip olduğunu; avlu ve derin saçaklar gibi pasif mekânsal stratejilerin ise iç mekân konforunu artırarak soğutma ihtiyacını azalttığını göstermektedir. Çalışma, önerdiği hibrit entegrasyon modeli ile düşük karbonlu ve bağlama duyarlı mimari üretim için aktarılabilir bir çerçeve sunmaktadır.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Authors: Akşar, Sadık, Beceren Öztürk, Rengin
Institution: Bursa Uludağ Üni̇versi̇tesi̇
Language: English
Subfield: Archeology (arts and humanities)
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7167164213