Work

Examining the Applications of Artificial Intelligence in Career Counseling Services at Universities: Opportunities and Threats

Year: 2025
Type: article
Abstract: Son yirmi yılda yapay zekâ teknolojilerinin eğitim alanına entegrasyonu hız kazanmış; özellikle son beş yılda bu gelişmeler, yükseköğretimde kariyer rehberliği ve danışmanlığı süreçlerinde önemli bir dönüşüm yaratmıştır. Üniversite kariyer merkezlerinde geleneksel yüz yüze danışmanlık uygulamaları devam etmekle birlikte, çevrim içi platformlar, dijital uygulamalar ve yapay zekâ tabanlı araçların kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Yapay zekâ destekli sistemler, öğrencilerin kişisel özellikleri, ilgi alanları, yetkinlikleri, becerileri ve kariyer hedefleri doğrultusunda kişiselleştirilmiş öneriler sunarak bireysel farkındalığı artırmakta ve karar verme süreçlerini kolaylaştırmaktadır. Bunun yanı sıra, özgeçmiş hazırlama, iş arama stratejileri geliştirme, mülakat simülasyonları ve beceri geliştirme gibi alanlarda sunduğu etkileşimli çözümlerle kariyer danışmanlığı hizmetlerini daha dinamik ve erişilebilir hâle getirmektedir. Bu çalışmanın amacı, üniversitelerde yapay zekâ destekli kariyer danışmanlığı hizmetlerinin rolünü, öğrenciler ve danışmanlar üzerindeki etkilerini, sunduğu fırsatları ve barındırdığı potansiyel tehditleri ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış; çalışma betimsel analiz yaklaşımı temelinde yapılandırılmıştır. Bu kapsamda, ulusal ve uluslararası literatürde yer alan çalışmalar incelenmiş, elde edilen veriler tema ve kodlara ayrılarak sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, yapay zekâ teknolojilerinin kariyer danışmanlığı süreçlerini daha kişiselleştirilmiş, hızlı ve veri temelli bir yapıya dönüştürdüğünü göstermektedir. Bununla birlikte, etik sorumluluk, veri gizliliği, algoritmik önyargılar ve insan etkileşiminin azalması gibi risklerin dikkatle yönetilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda, yapay zekâ tabanlı sistemlerin insan danışmanların yerini tamamen alması yerine, onları destekleyici ve tamamlayıcı biçimde kullanıldığı hibrit modellerin daha etkili ve sürdürülebilir bir yaklaşım sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Source: DergiPark
Language: Turkish
Subfield: Education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7167174365
FWCI:
Cites: 42
Cited by:
Related to: 9