Dijital eşitsizlikten dijital sermayeye: Öğretmenlerin dijital problem çözme, güvenlik ve içerik üretim becerilerinin incelenmesi
Year: 2026
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Bu araştırma, öğretmenlerin dijital sermaye düzeylerini yaş, eğitim düzeyi, branş ve internet kullanım süresi gibi demografik değişkenler bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, dijital sermaye yaklaşımını öğretmenlerin dijital problem çözme, dijital içerik oluşturma ve dijital güvenlik becerileri üzerinden değerlendirmektedir. Araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı olarak tasarlanmış ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye genelinde görev yapan 223 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler çevrimiçi anket yöntemiyle toplanmış ve analiz sürecinde SPSS 26 paket programından yararlanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Dijital Sermaye Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin öğretmen örneklemindeki yapı özellikleri incelenmiştir. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin üç boyutlu yapıyı koruduğu belirlenmiş; toplam açıklanan varyans oranı %60,643 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin toplam güvenirlik katsayısı ise α=0,965 olarak bulunmuştur. Araştırma bulguları, dijital problem çözme becerilerinde yaş ve cinsiyet değişkenlerinin anlamlı farklılık yarattığını göstermektedir. Genç yaş grubundaki öğretmenlerin problem çözme becerilerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Erkek öğretmenlerin dijital problem çözme ve dijital güvenlik becerilerinin kadın öğretmenlere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Buna karşılık dijital içerik oluşturma becerilerinde cinsiyet değişkenine bağlı anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Branş değişkeni açısından bilişim teknolojileri öğretmenlerinin dijital problem çözme ve güvenlik becerilerinde diğer branşlara göre daha yüksek puanlara sahip olduğu görülmüştür. Ancak bilişim teknolojileri grubundaki örneklem büyüklüğünün düşük olması nedeniyle bulguların dikkatli yorumlanması gerektiği değerlendirilmiştir. Araştırmada internet kullanım süresinin dijital beceriler üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu sonuç, dijital yeterliliklerin yalnızca çevrimiçi geçirilen süreyle değil; dijital araçlarla kurulan etkileşimin niteliğiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, öğretmenlerin dijital sermaye düzeylerinin yalnızca demografik değişkenlerle açıklanamayacağı; dijital araçlarla etkileşim biçimleri, pedagojik teknoloji kullanımı ve dijital eğitim deneyimlerinin belirleyici olduğu görülmektedir. Bu bağlamda öğretmenlerin dijital problem çözme, dijital güvenlik ve dijital içerik üretimi becerilerini geliştirmeye yönelik sürekli ve uygulama temelli mesleki eğitim programlarının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Author: Selfiye Özkan
Institution: Avrasya University
Language: Turkish
Subfield: Education
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: bronze
OpenAlex ID: W7167497843