The Role of Prosodic Meter in the Emotional Dimension of Ibn al Muʿtazz’s Poetry
Year: 2026
Type: article
Abstract: وزن، پس از عنصر عاطفه مهم‌ترین و مؤثرترین عامل در شعر است و انتقال بهتر عاطفه و احساس و غنی‌تر ساختن فضای شعر را موجب می‌شود. استفاده از وزن‌های مختلف به شاعران این امکان را می‌دهد که احساسات و مضامین متفاوتی را با شدت‌های مختلف بیان کنند. مثلاً، وزن‌های سنگین‌تر ممکن است احساس غم و اندوه را منتقل کنند، در حالی که وزن‌های سبک‌تر می‌توانند شادابی و نشاط را القا کنند. ابوالعباس عبدالله بن المعتز (۲۴۷–۲۹۶ هـ.ق)، شاعر، منتقد و خلیفهی عباسی است که شعرش در دورهیگذار میان سبک جاهلی و عباسی جای دارد. او شعر را هم از نظر فنی (عروض، قافیه، بدیع) و هم از نظر زیبایی‌شناسی بررسی می‌کرد و نخستین کسی بود که به‌صورت نظری دربارهی تأثیر لفظ و وزن بر معنا و عاطفه سخن گفت. در آثارش، به‌ویژه قصاید و مقطعات، وزن نه فقط برای نظم زبانی بلکه برای بیان حالت درونی و عاطفهی شاعر به‌کار رفته است. نتایج نشان می‌دهد که اوزان عروضی در شعر ابن‌المعتز عنصری ساختاری و عاملی حیاتی در خلق وحدت ارگانیک میان صورت و معنا است که منجر به عمق‌بخشی به عواطف مندرج در کلام می‌شود.
Authors: Shahsawari, Ala, قلی تبار, مرضیه
Language: English
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7167629495