Tarihi Hevsel Bahçeleri'nde Faaliyet Gösteren Üreticilerin Bitki Virüs Hastalıkları Konusundaki Bilgi ve Farkındalık Düzeylerinin Değerlendirilmesi
Year: 2026
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Bu çalışma, Diyarbakır ili sınırları içerisinde yer alan Hevsel Bahçeleri'nde faaliyet gösteren üreticilerin bitki virüs hastalıklarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeylerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri gönüllülük esasına dayalı olarak 2025 yılı Ağustos-Aralık ayları arasında anket yoluyla toplanmış ve çalışmaya toplam 32 üretici katılmıştır. Anket formu demografik özellikler, bitki virüs hastalıklarına yönelik bilgi ve tutumlar ile eğitim ve bilgilendirme ihtiyacına ilişkin sorulardan oluşmuştur. Katılımcıların genel bilgi düzeyi, 20 maddelik Likert tipi ölçek kullanılarak hesaplanmış ve ölçeğin güvenirliği Cronbach's alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığı α=0.984, genel bilgi düzeyi ortalaması ise 3.12 olarak belirlenmiştir. Bu sonuç, üreticilerin bilgi düzeyinin orta düzeyde olduğunu göstermektedir. En yüksek farkındalık, bitki virüs hastalıklarının tarımsal üretim açısından risk oluşturduğuna ilişkin algıda, en düşük bilgi düzeyi ise hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla vektörlere karşı kimyasal mücadele yapılabileceğine ilişkin maddede belirlenmiştir. Katılımcıların %53.10'u son üç yıl içinde virüs kaynaklı ürün kaybı yaşadığını belirtmiş, yalnızca %9.40'ı daha önce bu konuda eğitim aldığını ifade etmiş, buna karşılık %78.10'u eğitim almak istediğini bildirmiştir. Bilgi kaynakları arasında yerel tarım bayileri, internet ve sosyal medya ile Tarım ve Orman Bakanlığı öne çıkmıştır. Bilgi düzeyi cinsiyet, yaş ve çiftçilik süresine göre anlamlı farklılık göstermezken, eğitim düzeyine göre anlamlı biçimde değişmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, Hevsel Bahçeleri'nde üreticilerin farkındalığı tamamen yetersiz değildir, ancak teknik bilgi gerektiren konularda önemli eksiklikler bulunmaktadır.
Author: KIZMAZ, Mehmet Zeki
Institution: Dicle University
Language: Turkish
Topic: Plant Virus Research Studies
Subfield: Plant Science
Domain: Life Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7169685277