Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, en geniş katılımlı uluslararası andlaşmalardan biri olan 1944 tarihli Şikago Sözleşmesi’nin tarafı olan devletler arasındaki sivil havacılığa ilişkin uyuşmazlıklarda Sözleşme’nin, ihtilafın çözümüne yönelik olarak Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatına (ICAO) verdiği görev ve yetkileri incelemektedir. Bu çerçevede, teknik ve politik boyutlarıyla uluslararası hava seyrüseferini düzenlemeye ilaveten Sözleşme’nin 54(n) maddesine göre kendisine havale edilen Sözleşme ile ilgili herhangi bir konuyu değerlendirme ve 84. maddesine göre “Sözleşme’nin ve Eklerinin yorumlanması ve uygulanması” konularındaki anlaşmazlıkları karara bağlama yetkileri de verilen ICAO’nun daimî yürütme organı olan Konseyin uyuşmazlık çözüm işlevini tetkik etmektedir. Ayrıca tarihsel süreçte ICAO Konseyinin önüne gelen uyuşmazlıkları ele alarak Sözleşme’nin Konseye biçtiği rolün uygulamadaki görünümünü ortaya koymaktadır. Şikago Sözleşmesi’nin pek çok hükmünün ihlalinin gündeme geldiği bu uyuşmazlıklardan biri olan 2017 Körfez Krizi, Konseyin yaklaşımını ve pratiğini göstermek ve Konseyin Uluslararası Adalet Divanı ile ilişkisini açıklamak için bu çalışmada bir vaka incelemesi olarak ayrıca ele alınmaktadır. Bu tabloya bakıldığında, ICAO Konseyinin uyuşmazlık çözüm süreçlerinde çoğunlukla teknik ve diplomatik araçlara başvurduğu, yargısal nitelik taşıyan yetkilerini sınırlı ve ihtiyatlı biçimde kullandığı görülmektedir. Konseyin politik temelli kurumsal yapısı ve Şikago Sözleşmesi’nin uyuşmazlık çözüm mekanizması kurgusu, özellikle siyasi yönü ağır basan ihtilaflarda nihai bağlayıcı kararın ICAO bünyesinde verilerek çözüme ulaşılması ihtimalini azaltmaktadır. Bu durum, uluslararası sivil havacılığa ilişkin hukuki belirliliği ve öngörülebilirliği olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak bu makale, ICAO Konseyinin güncel uluslararası sivil havacılık ihtiyaçları ışığında yargısal işlevini daha etkili şekilde yerine getirmesinin gerekliliğini vurgulamakta; böylece ICAO’nun uluslararası sivil hava ulaşımının fırsat eşitliği temelinde güvenli, düzenli ve ekonomik anlamda verimli şekilde gerçekleşmesini sağlama amaçlarına katkıda bulunacağına işaret etmektedir.
Source: Türkiye Adalet Akademisi Dergisi
Institutions: Fatih Sultan Mehmet Waqf University, Ibn Haldun University
Language: Turkish
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7171849569