Year: 2025
Type: dissertation
Abstract: Yapay zekâ (YZ) teknolojisinin hızlı gelişimi, küresel ölçekte güvenlik ve yönetişim dinamiklerinde köklü dönüşümler yaratmaktadır. Bu tez, YZ'nin 21. yüzyılda ulusal güvenlik ve iç savunma stratejileri üzerindeki etkilerini etik yönetişim odağında incelemektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'nin iç savunma alanında YZ tabanlı sistemleri nasıl entegre ettiğini ve bu süreçte ortaya çıkan fırsat ve riskleri sistematik biçimde değerlendirmektir. Bulgular, YZ'nin karar döngüsünde hız, kaynak tahsisinde verimlilik ve durumsal farkındalık artışı gibi önemli avantajlar sağladığını; buna karşılık yanlılık, mahremiyet, ölçülülük ve hesap verebilirlik alanlarında etik riskler doğurduğunu göstermektedir. Araştırma, kanıt haritalaması ve karşılaştırmalı çerçeveleme yöntemleriyle yürütülmüştür. 2015–2025 dönemine ait resmî belgeler, hakemli yayınlar ve kurumsal raporlar üçleme yöntemiyle doğrulanarak analiz edilmiştir. İnceleme kapsamında otonom sistemler, biyometrik tanıma, gözetim ve video analitiği, öngörüsel analiz, karar destek sistemleri, siber savunma, veri yönetişimi ve şeffaflık eksenleri ele alınmıştır. Türkiye'nin politika ve uygulamaları, Avrupa Birliği (AB), Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD), Birleşmiş Milletler (BM), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ve Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) çerçeveleriyle; ayrıca Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin, Hindistan, Güney Kore ve Japonya yaklaşımlarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Türkiye'nin uluslararası etik standartlarla yüksek uyum gösterdiği, ancak bağlayıcılık ve denetim alanlarında gelişime açık yönler bulunduğu belirlenmiştir. Tez, yüksek riskli kullanımlarda insan denetimi, izlenebilirlik, veri kartları ve bağımsız uygunluk denetimi gibi araçların kurumsal süreçlere entegrasyonunu önermektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Etik Yönetişim, İç Güvenlik, Uluslararası Karşılaştırma, Politika Analizi
Source: DSpace-Sinop (Sinop University)
Author: Bozer, Fatih Kaan
Language: Turkish
Subfield: Artificial Intelligence
Field: Computer Science
Domain: Physical Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7197357501