Examination of Intervention Programs for the Development of Social Skills in Individuals with Autism Spectrum Disorder
Year: 2026
Type: article
Study design: Systematic Review
Abstract: Bu araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocuklara yönelik sosyal beceri müdahale programlarını yaş grubu, müdahale süresi, yoğunluğu, genellenebilirlik ve diğer terapi yaklaşımlarıyla entegrasyon açısından değerlendirmektir. PRISMA (Sistematik İncelemeler ve Meta-Analizler için Tercih Edilen Raporlama Öğeleri) protokolüne uygun olarak yürütülen çalışmada, 2010–2025 yılları arasında yayımlanan 26 akademik makale analiz edilmiştir. Müdahaleler gelişimsel dönemlere göre kategorize edilmiş ve en fazla uygulamanın ergenlik dönemine (%34) yönelik olduğu bulunmuştur. Genç yetişkinlik ve erken çocukluk dönemlerine yönelik müdahalelerin ise oldukça sınırlı olduğu gözlenmiştir. Müdahale sürelerine göre yapılan değerlendirmede, 7-12 haftalık “orta süreli” programların en yaygın biçimde kullanıldığı ve anlamlı sosyal beceri gelişimi sağladığı görülmüştür. Kısa süreli müdahalelerde ise genelleme ve sürdürülebilirlik sınırlı kalmıştır. Analizler, PEERS (İlişkisel Becerilerin Eğitimi ve Zenginleştirilmesi Programı) gibi yapılandırılmış programların yüksek düzeyde genellenebilirlik ve kalıcılık sağladığını; tiyatro, müzik, doğa ve kum terapisi gibi entegre yaklaşımların ise çocukların sosyal öğrenmesini çok boyutlu biçimde desteklediğini göstermektedir. Bununla birlikte, entegre modellerin karşılaştırmalı etkililik düzeyleri üzerine daha fazla kontrollü çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Sosyal beceri müdahalelerinin etkili olabilmesi için sürenin, içeriğin ve bağlamın birlikte yapılandırılması gerekmektedir.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Authors: Tepe, Aynur, Öztürk, Gizem
Institution: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
Language: Turkish
Subfield: Cognitive Neuroscience
Field: Neuroscience
Domain: Life Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7202105556