Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, Şeyhî’nin Harnâme adlı mesnevisini eleştirel söylem analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Eserde harap ve güçsüz bir eşeğin, kendisinden çok daha güçlü öküzlerle kendisini kıyaslaması sonucu girdiği rekabetin trajik biçimde sona ermesi, yalnızca bireysel bir kader hikâyesi değil, dönemin sosyo-politik yapısına dair eleştirel bir temsil olarak değerlendirilmiştir. Söylem analizi metindeki güç ilişkilerini, toplumsal rollerin dil aracılığıyla yeniden üretildiği yapıları ve Şeyhî’nin eleştirel tonunu çözümlemeye odaklanmaktadır. Mesnevide kullanılan ironi, teşbih, hiciv ve üslup dönemin saray-bürokrasi ilişkilerindeki eşitsizlikleri ve himaye sisteminin bozulmuş yönlerini görünür kılan bir söylemsel yöntem olarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Harnâme, basit bir fabl gibi görünse de Osmanlı toplumunda güç, otorite, adalet ve sosyal konum ekseninde şekillenen karmaşık bir ideolojik eleştiriyi yansıtmaktadır.Anahtar Kelimeler: Şeyhi, Harnâme, söylem analizi, klasik edebiyat.
Authors: Bilal Elbir, Yusuf Aydın
Institution: Manisa Celal Bayar University
Language: Turkish
Subfield: Literature and Literary Theory
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204450109