Year: 2026
Type: article
Abstract: BBu çalışmada, vergiden kaçınma ile kazanç yönetimi arasındaki ilişki, 2008-2022 yılları arasında Borsa İstanbul’da işlem gören 185 firmanın 2.775 firma-yıl gözlemine dayalı panel veri seti kullanılarak ampirik olarak incelenmiştir. Vergiden kaçınma; efektif vergi oranı (ETR), nakit efektif vergi oranı (CETR) ve defter-vergi farkı (BTD) olmak üzere üç farklı ölçütle, kazanç yönetimi ise ihtiyari tahakkuklarla ölçülmüştür. Firma büyüklüğü, kârlılık, finansal kaldıraç, varlık yoğunluğu ve geçmiş yıl zararları gibi firmaya özgü finansal değişkenlerle kontrol edilen modeller, Panel EGLS yöntemiyle tahmin edilmiştir. Regresyon sonuçları, kazanç yönetimi ile vergiden kaçınma arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Spesifik olarak, kazanç yönetimindeki artışın ETR ve CETR üzerinde negatif, BTD üzerinde ise pozitif yönde anlamlı bir etkisi tespit edilmiştir. Tanımlayıcı istatistikler, firmaların ortalama ETR ve CETR değerlerinin incelenen dönem itibarıyla yasal vergi oranlarının altında kaldığını göstermiştir. BTD’nin ortalama %12,2’lik değeri ise defter kârı ile vergi matrahı arasındaki farkın yalnızca sistemsel farklılıklardan değil, kazanç yönetimi faaliyetlerinden de etkilendiğine işaret etmektedir. Bu sonuçlar, şirketlerin vergiden kaçınma hedeflerine ulaşmak için kazanç yönetimini bir araç olarak kullandığı yönündeki görüşü desteklemektedir.
Author: Gülhan Suadiye
Institution: Mustafa Kemal University
Language: Turkish
Subfield: Accounting
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7204791141
