Year: 2026
Type: article
Abstract: Cumhuriyet’in ilanının ardından Türk toplumunda yaşanan toplumsal, ekonomik ve kültürel dönüşümler, konut mimarisinde önemli değişimlere yol açmıştır. Geleneksel konutlar zamanla özgün işlevlerini yitirmiş olsa da bu yapılardaki karakteristik öğelerin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması, Türk kültürünün özgün değerlerinin yaşatılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, geleneksel Türk evi mimarisinin karakteristik özelliklerinin çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla nasıl yeniden yorumlanabileceğini incelemektir. Çalışma, Avrasya Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nde yürütülen “Anadolu’da Geleneksel Türk Evi” dersi kapsamında bir stüdyo çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Derse katılan 37 öğrenciden, geleneksel Türk evinin karakteristik öğelerini çağdaş yaşamla uyumlu biçimde yorumlayarak iki katlı konut tasarımlarına entegre etmeleri istenmiştir. Tanımlama, tasarlama ve değerlendirme aşamalarından oluşan süreçte öğrenciler öncelikle geleneksel Türk evi mimarisine ilişkin literatür taraması yapmış, geleneksel konut tipolojisinin mekânsal ve biçimsel özelliklerini incelemiş, elde edilen veriler doğrultusunda kavramsal yaklaşımlar geliştirmiş ve bu yaklaşımları tasarım sürecine aktarmıştır. Öğrenciler tarafından geliştirilen projeler arasından seçilen 15 proje, geleneksel Türk evinin karakteristik nitelikleri dikkate alınarak mekânsal ve işlevsel kurgu, cephe özellikleri ve kullanılan malzemeler açısından değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, projelerde geleneksel Türk evine özgü iç sofalı plan tipinin ağırlıklı olarak tercih edildiği; sofa, avlu, hayat ve oda gibi mekânsal öğelerin çağdaş yorumlarla yeniden ele alındığı; cephe tasarımlarında cumba, pencere ve saçak gibi elemanların farklı biçimlerde kullanıldığı ve malzeme tercihinde taş ile ahşabın öne çıktığı belirlenmiştir. Bulgular, geleneksel Türk evinin karakteristik özelliklerinin çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla yeniden yorumlanabildiğini ve tasarım sürecine aktif biçimde entegre edilebildiğini göstermektedir. Kültürel mirasın tasarım stüdyolarında ele alınmasının, mimarlık eğitiminde geleneksel değerler ile güncel tasarım yaklaşımları arasında ilişki kurulmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Source: Turcology Research
Author: Berrin Tuzcuoğlu
Institution: Avrasya University
Language: English
Subfield: Archeology
Field: Arts and Humanities
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7213758155