Work

The Approach to Ethics in the Poetry of the Zand and Qajar Eras (Case Study; Divan of Elham Sepahani(

Year: 2026
Type: article
Abstract: نقد اخلاقی- تربیتی متون از دیرپای ترین شیوه‌های نقد ادبی است که به بررسی وجوه گفتمانی و پیام‌های منطبق بر اخلاق در متن ادبی می‌پردازد. در این شیوه که بنیان‌های آن را در آراء افلاطون و ارسطو می‌توان یافت، اثر ادبی در خدمت تهذیب و تزکیه نفوس قرار می‌گیرد و ادیبان به‌مثابۀ پیامبران نیکی‌های اخلاقی هستند. بر اساس اصول این شیوۀ نقد، انذار از رذالت‌ها و خوارداشت زشتی‌ها از پیام‌ها و پیامدهای متن ادبی است. در پژوهش حاضر که به شیوه توصیفی- تحلیلی و با ابزارهای کتابخانه‌ای صورت گرفته به بررسی وضعیت اخلاقی- تربیتی شعر فارسی در عصر قاجار با تکیه بر شعر الهام سپاهانی پرداخته‌ایم. الهام سپاهانی از شاعرانی است که در دو دوره تاریخی زند و قاجار زیسته و به‌واسطۀ فاصله زمانی اندکی که با شعر سبک اصفهانی داشته شعرش وضعیتی بینابین دارد. از سویی تکیه او بر غزل با نازک‌اندیشی‌های شبیه سبک اصفهانی است و از سوی دیگر به سایر قالب‌ها مانند قطعه و مثنوی و رباعی متوجه است. از نظر اخلاقی شعر الهام بازتاب دهنده اوضاع اجتماعی اصفهان در عصر زند و قاجار است. او به‌رغم پیروی از مکتب ادبی بازگشت از برخی سنت‌های رایج در این مکتب سرپیچی کرده و برای خود از نظر سبکی وضعیتی نیمه‌مستقل رقم زده است. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی نوشته شده و با تأکید بر دست‌نویس دیوان الهام سپاهانی و تصحیح آن یافته‌هایی را ارائه می‌کند.
Language: Persian
Subfield: Philosophy
Open Access status: hybrid
OpenAlex ID: W7214046740
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: 10