18. Yüzyilda Bi̇r Osmanli İdareci̇si̇ni̇n Davet Sofrasi: Çorlulu Ali̇ Paşa'nin Sultan Iii. Ahmet İçi̇n Düzenledi̇ği̇ Zi̇yafet (25 Şubat 1709)
Year: 2026
Type: article
Abstract: Mutfak ve sofra kültürü, toplumların yaşadığı coğrafyadaki değişimler ile birlikte gelişen bir olgudur. Biçimlenişini insan eli sayesinde ve yoluyla sergilemektedir. Bu sofralar, kimi zaman siyasi, kimi zaman sosyal, kimi zaman geleneksel, kimi zaman dini ve kimi zaman sadece eğlence amacıyla kurulmaktadır. Toplumların siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel manada birbirlerinden etkilendikleri muhakkaktır. Ülkelerin kültürü, coğrafyası, iklim özellikleri, ekonomisi, ticaret hacmi vb. birbirlerinden çok farklı yeme alışkanlıklarını da beraberinde getirmektedir. Bu nedenledir ki dünya üzerinde farklı ülkelere ve bölgelere ait mutfak kültürleri bulunmaktadır. Bu mutfaklar gelişmişlik seviyelerine göre sıralamada kendilerine belirli bir yer edinmektedirler. Türk/Osmanlı mutfağı da dünya mutfakları sıralamasında önemli bir yere sahiptir. Bunun nedeni yüzyıllar boyunca, geniş bir coğrafyada yaşayan insanlar tarafından oluşturulmuş ve geliştirilmiş bir mutfak kültürü olmasıdır. Çalışmada Osmanlı döneminde, sarayın dışında başta vezîriâzamlar olmak üzere üst düzey devlet adamlarının verdiği ziyafetlere dikkat çekilmiştir. Bu davetlere katılanlar, davette uygulanan usuller, verilen hediyeler incelenmiştir. Özellikle çalışma konumuz olan Çorlulu Ali Paşa’nın vermiş olduğu ziyafet ile ilgili arşiv kayıtları tahlil edilmiştir. Bahse konu olan ziyafet için yapılan masraflar, kullanılan malzemeler ve ziyafete davet edilenlerle ilgili bilgiler tahlil edilmiştir. Çalışmada, Sadrazam Çorlulu Ali Paşa’nın Sultan III. Ahmed’e verdiği yemeğe ait bir masraf defterinden hareketle, XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin üst düzey yöneticilerinin sofrasında nelerin olduğu, hangi yiyeceklerin tüketildiği konusuna ilişkin bir değerlendirme yapılmaya çalışılacaktır. Ancak öncelikle Çorlulu Ali Paşa’nın kayıtlara geçen diğer ziyafetleriyle ilgili değerlendirmeler de yapılacaktır.
Authors: Serkan Sarı, Nihal Yılmaz Demiraslan
Institution: Balıkesir University
Language: Turkish
Topic: Culinary Culture and Tourism
Subfield: Food Science
Domain: Life Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7214659910