Year: 2025
Type: article
Study design: Observational Study
Abstract: Amaç: Bu araştırmada, ortaokula devam eden ergenlerin sosyal medya bağımlılıkları ve kitap okuma alışkanlıklarıyla ilişkili faktörler incelenmektedir.Yöntem: Bu araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel ve ilişkisel tarama modellerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 215’i kız ve 172’si erkek olmak üzere toplam 387 ergen oluşturmaktadır. Veriler, “Genel Bilgi Formu”, “Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği” ve “Ortaokul Kitap Okuma Alışkanlığı Ölçeği” aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmıştır. Elde edilen veriler, frekans, yüzde, ortalama, çarpıklık ve basıklık gibi betimsel istatistiklerin yanı sıra; tek yönlü varyans analizi, LSD ve Tamhane testleri kullanılarak analiz edilmiştir.Bulgular: Araştırma bulguları, ergenlerin sosyal medya bağımlılığı ve kitap okuma alışkanlıklarının; günlük sosyal medya kullanım süresi, kullanılan sosyal medya türü, sosyal medya kullanım amacı, sahip olunan sosyal medya hesap sayısı ve akademik başarı düzeyine göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermektedir. Günde daha fazla süreyle sosyal medya kullanan, TikTok’u tercih eden, sosyal medyaya tanışma ve paylaşım amacıyla giren, birden fazla sosyal medya hesabına sahip olan ve akademik başarısı düşük olan ergenlerin sosyal medya bağımlılık puanlarının yüksek olduğu bulunmuştur. Buna karşılık, sosyal medyada günde 1–2 saat geçiren, TikTok dışı platformları kullanan, gündemi takip etme amacı güden, yalnızca bir sosyal medya hesabı bulunan ve akademik olarak başarılı olan ergenlerin kitap okuma alışkanlığı puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Sosyal medya bağımlılığı ile kitap okuma alışkanlığı arasında orta düzeyde, negatif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuç, ergenlerin sosyal medya platformlarına yönelik yoğun ve sürekli kullanım eğilimlerinin, geleneksel kitap okuma davranışlarını olumsuz yönde etkileyebileceğine işaret etmektedir.Özgünlük: Bu araştırma, sosyal medya bağımlılığı ile kitap okuma alışkanlığı arasındaki ilişkiyi sistematik biçimde ele alarak literatürdeki sınırlı araştırmalara katkı sunmaktadır. Araştırma, yalnızca sosyal medya kullanımının kitap okuma alışkanlığı üzerindeki etkisini ortaya koymakla kalmayıp, aynı zamanda bu bulguların eğitim politikalarına, müfredat geliştirme süreçlerine ve koruyucu müdahale stratejilerine katkı sunabilecek potansiyele sahip olması açısından da bilimsel olarak özgün bir nitelik taşımaktadır.
Source: Türk Kütüphaneciliği
DOI: 10.24146/tk.1758968
Institutions: Ankara University, Bartin University
Language: English
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7217674457
