Year: 2026
Type: article
Abstract: Bu çalışma, neoliberal dönemde işçi sınıfı içindeki farklılıkların görünürlük kazanmasını, sınıfın çözüldüğünü ileri süren yaygın okumalardan farklı bir zeminde ele almaktadır. Çalışmanın hareket noktası, Marx'ın emek gücü ve onun değeri çözümlemesidir: bir meta olarak emek gücünün değeri, yeniden üretimi için gerekli geçim araçları sepetinin değerine eşittir. Sepetin sabit ve doğal bir büyüklük olmadığı, kapsamının ve bileşiminin tarihsel ve toplumsal olarak belirlendiği gösterilmektedir. Çalışmanın tezi, sınıf içi farklılıkların maddi kaynağının, gerekli geçim araçları sepetinin kapitalist üretim biçimi içinde emek gücü tiplerine göre farklılaştırılması olduğudur. Sermaye, değerlenme sürecinin gerektirdiği emek gücü niteliklerine göre her emek gücü tipine belirli bir yeniden üretim normu atfeder; bu mekanizma, göreli artı-değerin emek gücünün yeniden üretimi alanındaki özelleşmiş bir biçimi olarak işler. Yeniden üretim maliyetlerinin bir bölümü devlete, bir bölümü haneye, özellikle kadınların karşılıksız emeğine devredilir; ücretin sepeti karşılamadığı durumda açık borçlanmayla kapatılır. Mekanizma, estetik emeğin görünüm kalemleri, platform kuryeliği ve borçlanmayla sürdürülen hane yeniden üretimi gibi Türkiye toplumsal formasyonundan güncel örneklerle somutlaştırılır. Yöntem olarak genelden somuta ilerleyen tarihsel maddeci bir çözümleme izlenmekte; çalışma kuramsal-çözümleyici düzeyde kalarak mevcut ampirik araştırmaların bulgularından yararlanmaktadır. Çalışma, farklılıkların bilgisinin sınıf birliğinin olanağını ortadan kaldırmadığı, tersine birliğin hangi maddi koşullar altında kurulabileceğini gösterdiği sonucuna varır.
Source: DergiPark (Istanbul University)
Author: Özkesen, Ali
Institution: Çankırı Karatekin University
Language: Turkish
Subfield: Sociology and Political Science
Field: Social Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7219252170