Lise öğrencilerinin kariyer kararlarının ve kariyer kaygılarının, kariyer yapılandırmalarına, sorumluluk duygusuna ve davranışına göre incelenmesi
Year: 2023
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Araştırmada, lise öğrencilerinin kariyer yapılandırmalarına, sorumluluk duygusuna, sorumluluk davranışına ve bazı değişkenlere göre kariyer kararı ve kariyer kaygısı arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma, betimsel bir araştırma olup, tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya 2022-2023 eğitim öğretim döneminde, İstanbul ili Fatih ilçesinde bulunan 4 nitelikli lisede hazırlık, 9 ve 10. sınıf düzeyinde öğrenimine devam etmekte olan 646 lise öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Mesleki Karar Envanteri", "Kariyer Kaygısı Ölçeği", "Kariyer Yapılandırmaları Envanteri (Lise Formu)", "Sorumluluk Duygusu ve Davranışı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS21 Paket Programı'ndan yararlanılmıştır. MANOVA-WilksLambda(λ) Testi ve MANOVA Pillai'sTrace Testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda kariyer yapılandırmalarına göre lise öğrencilerinin kariyer kararı ve kariyer kaygısı puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Kariyer yapılandırmaları düşük olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalaması, kariyer yapılandırmaları yüksek olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Kariyer yapılandırmaları düşük olan lise öğrencilerinin kariyer kaygısı puan ortalaması, kariyer yapılandırmaları yüksek olan lise öğrencilerinin kariyer kaygısı puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda sorumluluk duygusuna göre lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalamaları anlamlı bir farklılık gösterirken; kariyer kaygıları puan ortalamalarının anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Sorumluluk duygusu düşük olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalaması, sorumluluk duygusu yüksek olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalamasından anlamlı düzeyde düşük çıkmıştır. Sorumluluk duygusuna göre kariyer kaygısı puan ortalamaları ise birbirine yakın çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda sorumluluk davranışına göre lise öğrencilerinin kariyer kararı ve kariyer kaygıları puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Sorumluluk davranışı yüksek olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalaması, sorumluluk davranışı düşük olan lise öğrencilerinin kariyer kararı puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Sorumluluk davranışı yüksek olan lise öğrencilerinin kariyer kaygısı puan ortalaması, sorumluluk davranışı düşük olan lise öğrencilerinin kariyer kaygısı puan ortalamasından anlamlı düzeyde düşük çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda cinsiyete göre lise öğrencilerinin kariyer kararı ve kariyer kaygısı puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Erkek öğrencilerin kariyer kararı puan ortalaması, kız öğrencilerin kariyer kararı puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Kız öğrencilerin kariyer kaygısı puan ortalaması, erkek öğrencilerin kariyer kaygısı puan ortalamasından anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Araştırmanın sonucunda ailenin gelir düzeyine göre lise öğrencilerinin kariyer kararı ve kariyer kaygısı puan ortalamalarının anlamlı olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Lise öğrencilerinin ailesi düşük, orta ve yüksek gelir düzeyine sahip olan öğrencilerin kariyer kararı puan ortalaması, ailesi çok yüksek gelir düzeyine sahip öğrencilerin kariyer kararı puan ortalamasından anlamlı düzeyde daha düşük çıkmıştır. Lise öğrencilerinin ailesi düşük ve orta gelir düzeyine sahip olan öğrencilerin kariyer kaygısı puan ortalaması, ailesi çok yüksek gelir düzeyine sahip öğrencilerin kariyer kaygısı puan ortalamasından anlamlı düzeyde daha yüksek çıkmıştır. Araştırmanın bulguları, ilgili alan yazın ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.
Author: ABDULLAH HARUN İLHAN
Language: Turkish
Subfield: Applied Psychology
Field: Psychology
Domain: Social Sciences
SDG: Quality education
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7219254923