Work

Investigation of the relationship between metacognition and subjective well-being in adolescents

Year: 2026
Type: dissertation
Study design: Observational Study
Abstract: Bu araştırma, ergenlerde üstbiliş ve öznel iyi oluş düzeylerinin sosyodemografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Kesitsel desende planlanan nicel araştırmanın örneklemini, 2025–2026 eğitim-öğretim yılında İstanbul’un Avcılar ilçesindeki devlet liselerinde öğrenim gören 318 öğrenci oluşturmuştur. Veriler, Sosyodemografik Veri Toplama Formu, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği (EÖİO) ve Üstbiliş Ölçeği Çocuk-Ergen Formu (ÜBO-ÇE) kullanılarak toplanmış; toplanan veriler ANOVA, t-testi, Pearson korelasyon, Tukey ve Hiyerarşik Doğrusal Regresyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü, gelir durumu, kardeş sayısı ve baba eğitim durumuna göre öznel iyi oluş ve üstbiliş puanlarında anlamlı farklılık bulunmadığını göstermiştir (p > .05). Anne eğitim durumu ve anne-babanın birlikte/ayrı olma durumuna göre yaşam doyumunda; algılanan sosyal desteğe göre yaşam doyumu ve öznel iyi oluş toplam puanlarında; akademik başarı algısına göre öznel iyi oluşun aile ilişkilerinde doyum, önemli diğerleri ile ilişkide doyum, yaşam doyumu ve toplam puanlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p < .05). Ayrımcılık ve zorbalığa uğrama durumuna göre öznel iyi oluşun çeşitli alt boyutları ve toplam puanı ile üstbilişin bazı alt boyutları ve toplam puanlarında anlamlı farklılık saptanmıştır (p < .05). Pearson korelasyon analizi sonucunda, Üstbiliş ile öznel iyi oluş arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r = .238, p < .01). Hiyerarşik doğrusal regresyon analizinde kardeş sayısı, algılanan sosyal destek, akademik başarı, zorbalık ve ayrımcılığa maruz kalma değişkenlerinin yer aldığı ilk model öznel iyi oluş puanlarındaki varyansın %10,1’ini açıklamıştır (R² = .101). Üstbiliş toplam puanının modele eklenmesiyle açıklanan varyans %19,3’e yükselmiş ve açıklayıcılık %9,2 oranında anlamlı olarak artmıştır (ΔR² = .092, p < .001). Üstbiliş, diğer değişkenlerin etkisi kontrol edildiğinde öznel iyi oluşun en güçlü yordayıcısı olmuştur (β = .315, p < .001). Sonuç olarak üstbiliş düzeyi arttıkça öznel iyi oluşun da arttığı ve öznel iyi oluşun çeşitli psikososyal etmenlerle ilişkili olduğu belirlenmiştir.
Language: Turkish
Field: Psychology
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7219478872
Cites: 86
Cited by:
Related to: 10