Farg'ona Vodiysi Muzliklarining Zamonaviy Holati Va Iqlim O'zgarishi Ta'siri
Year: 2026
Type: article
Abstract: Farg'ona vodiysini oziqlantiruvchi Norin va Qoradaryo havzalari hamda Oloy–Turkiston yon bag'irlaridagi muzliklar so'nggi yarim asrda sezilarli qisqardi. Norin havzasida muzlik maydoni 1970-yillardagi 1210 km² dan 2000-yillar o'rtasida 926 km² gacha (≈23 %) kamaydi; Qirg'iziston bo'yicha umumiy muzlik maydoni 1940–1970-yillar katalogiga nisbatan ≈16 % qisqardi. Maqolada nashr etilgan kataloglar, sun'iy yo'ldosh va gidrometeorologik tadqiqotlar natijalari tizimlashtirilib, vodiy atrofidagi muzliklar o'zgarishining hududiy qonuniyatlari tahlil qilindi. Qisqarish kichik (1 km² dan kichik) muzliklarda tezroq kechishi, Qoradaryo havzasida esa muzlik maydoni deyarli o'zgarmaganligi aniqlandi. Muzliklarni baholashning Landsat/Sentinel-2 tasvirlari, Mann–Kendall testi va CMIP6 ssenariylariga asoslangan metodik sxemasi taklif etildi.
Author: Turdimatov, Umidjon
Language: English
Subfield: Atmospheric Science
Field: Earth and Planetary Sciences
Domain: Physical Sciences
Open Access status: green
OpenAlex ID: W7221506771
FWCI:
Cites:
Cited by:
Related to: