Araç seçim problemi için karşılaştırmalı bir yaklaşım: Aralık Tip 2 bulanık AHP ve Aralık Tip 2 bulanık VIKOR
Year: 2026
Type: article
Abstract: Bulanık karar verme, belirsizliği, uzman görüşleri arasındaki farklılıkları ve kesin olmayan verileri dikkate alarak daha güvenilir kararların alınmasını sağlayan önemli bir yaklaşımdır. Çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri arasında yer alan VIKOR (VlseKriterijumska Optimizacija i Kompromisno Resenje), alternatifleri ideal çözüme olan yakınlıklarına göre değerlendirerek bir uzlaşık çözüm belirler. Buna karşılık, Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), karar problemlerini amaç, kriterler ve alternatiflerden oluşan hiyerarşik bir yapı içerisinde analiz ederek kriterlerin göreli önem derecelerini belirlemektedir. Bununla birlikte, klasik ve Tip-1 bulanık yaklaşımlar, yüksek düzeyde belirsizlik içeren karar problemlerinin modellenmesinde yetersiz kalabilmektedir. Buna karşılık, Aralık Tip-2 bulanık kümeler, üyelik derecelerindeki belirsizliği de modele dahil ederek uzman değerlendirmelerinin daha gerçekçi bir biçimde temsil edilmesini sağlamakta ve böylece karar verme sürecinin güvenilirliğini artırmaktadır. Bu çalışmada, klasik VIKOR yöntemi Aralık Tip-2 bulanık ortamına genişletilmiş ve Aralık Tip-2 Bulanık VIKOR (IT2 FVIKOR) olarak adlandırılan yeni bir karar verme modeli önerilmiştir. Daha sonra önerilen yöntem, daha önce geliştirilmiş olan Aralık Tip-2 Bulanık AHP (IT2 FAHP) yöntemi ile birlikte bir araç seçimi problemine uygulanarak karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Son olarak, her iki yöntemden elde edilen sıralama sonuçları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş ve yöntemlerin seçim performansları Kendall Tau korelasyon analizi kullanılarak doğrulanmıştır.
Author: Müslüm Öztürk
Institution: Kilis 7 Aralık University
Language: Turkish
Field: Decision Sciences
Domain: Social Sciences
Open Access status: diamond
OpenAlex ID: W7221782107